انواع مشکلات خانواده چیست؟ (حل مشکل با خانواده)

انواع مشکلات خانواده ریشه در تصمیمات و حتی فرهنگ قالب خانواده دارد. مشکلات خانوادگی مسائلی هستند که می توانند تعادل را در زندگی از بین ببرند و حتی زمینه ساز مشکلات بسیار بزرگ شوند. به همین خاطر در مشاوره خانوادهتوضیحات کاملی درباره مسائل و مشکلات خانواده داده میشود تا اعضا بتوانند در کنار هم آنها را درمان کنند. به همین دلیل در این نوشتار از سایت مشاوره روانشناسی ویکی روان، به بررسی کامل از مشکلات خانواده های امروزی از در علمی می پردازیم.

انواع مشکلات خانواده چیست؟

با وبلاگ روانشناسی در ویکی روان همراه باشید.

مشکلات خانوادگی به مواردی گفته می شود که در نهایت موجب کم شدن میزان کیفیت سطح زندگی خانواده می شود.

همانطور که قبلا در مقاله تعریف خانواده چیست گفتیم، مسائل و مشکلات یکی از اعضا می تواند بر تمام ساختار و شیوه تعاملات در خانواده تاثیر داشته باشد.

به همین دلیل مشاور آنلاین خانواده تاکید زیادی بر شناسایی انواع مشکلات خانوادگی دارد.

بررسی انواع مشکلات خانوادگی

در ادامه به بررسی انواع مشکلات خانوادگی می پردازیم و آنها را مورد بررسی قرار می دهیم. اما به نظرتان چرا شناخت انواع مشکلات خانوادگی اهمیت زیادی دارد؟

نتایج به دست آمده از جلسات مشاوره تلفنی خانواده در ویکی روان نشان می دهد متاسفانه مشکلاتی که افراد در بزرگسالی با آن مواجه می شوند ریشه در اتفاقات دوران کودکی در خانواده دارد.

یعنی بسیاری از مشکلات روانی و اختلالات خطر آفرین در بچه ها و بزرگسالات به خاطر وجود مشکلات خانواده تکرار شونده بوده که هیچ یک از والدین برای رفع آنها اقدامی نکرده است. به همین دلیل متخصصین روانشناس پیشنهاد می کنند برای داشتن خانواده موفق که سلامت روان افراد در آن تضمین شده باشد می بایست با مشکلات خانواده های امروزی و راه های پیشگیری و درمان آنها آشنایی داشته باشید.

اگر در این مورد نیاز به همفکری با متخصص دارید، می توانید از خدمات مشاوره تلفنی با روانشناس در ویکی روان استفاده کنید. حتی کاربران مقیم خارج ایران می توانند از خدماتی مانند مشاوره آنلاین برای ایرانیان خارج کشور با پرداخت ارزی و دلاری استفاده نمایند.

1- استدلال در همه زمان ها

دعواهای خوبی وجود دارد که محیط را پاک کرده و سپس، دعواهای بدی وجود دارد که محیط را برای همه خراب می کند. این نوع دعواها روابط را خراب می کند و همچنین بسیار خسته کننده هستند.

گاهی اوقات، در یک رابطه، همه چیز به این بستگی دارد چگونه بحث می کنید به جای اینکه در مورد چه چیزی بحث می کنید.

برای رهایی از مسائل و مشکلات خانوادگی بهتر است آرامش خود را حفظ کنید، یک قدم به عقب بردارید تا حس های منفی از اتاق خارج شوند. اگر شما با همان شدت بحث و مشاجره را ادامه می دهید، دیگر نمی‌ توانید به مسائل خانوادگی رسیدگی کنید.

2- تصمیمات والدین می تواند از بزرگترین مشکلات خانوادگی باشد!

بیشتر اوقات، دعواهای خانوادگی همه بر سر این است که بچه ها چگونه باید تربیت شوند! چون نظرات متفاوت درباره اصول تربیت فرزند وجود دارد.

همه چیز با تصمیم گیری در مورد داشتن یا نداشتن بچه شروع می شود. در ادامه، ممکن است بر سر آموزش انضباطی، مدرسه، مذهب و بسیاری چیزهای دیگر در مورد کودک دعوا کنید. اشکالی ندارد که اختلاف نظر داشته باشید زیرا شما دو فرد مجزا هستید، اما چنین مسائل خانوادگی نباید رابطه شما را از بین ببرد.

فهرستی از اولویت‌ ها تهیه کنید و در مورد کارهایی که باید در آن زمینه انجام شود، بحث و گفتگوی کامل داشته باشید. اگر مشکلات خانواده شما حل نشدنی به نظر می رسند حتما از مشاور روانشناس خانواده کمک بگیرید.

3- ایجاد تعادل بین خانه و کار و زندگی

زندگی گاهی ناعادلانه است شما رویاهایی دارید، اما برای تحقق آنها باید گاهی اوقات خانواده خود را رها کنید. شما این کار را برای خانواده‌ تان انجام می‌ دهید، اما اغلب آنها این مسئله را درک نمی کنند. این تقصیر آنها نیست.

فقط باید کمی بیشتر زمان خود را مدیریت کنید. نیازی نیست به خودتان یا خانواده سخت بگیرید.

فقط درک کنید که زمان با کیفیتی با یکدیگر می گذرانید و این بیشترین اهمیت را دارد. بنابراین، برای آنها نیز وقت بگذارید.

4- انواع مشکلات خانواده ها ریشه در مشکلات مالی دارد

یکی از بزرگترین عوامل استرس زا در هر رابطه می تواند مسائل مالی باشد. استرس مالی می تواند باعث افزایش تنش و ایجاد ناهماهنگی در روابط خانوادگی شود. بحث در مورد پول و مدیریت پول از مشکلات رایج خانواده است که باید به آنها توجه شود.

اگر دنبال دلایل مشکلات خانوادگی باشید حتما راهی به مسائل مالی خواهید برد. نقش پول در زندگی بسیار مهم است، پس برای آن نقشه داشته باشید و آن را جدی بگیرید تا از مشکلات و مسائل ناخواسته در خانواده پیشگیری کنید.

یادتان باشد برای مدیریت خانواده اول باید تمرکز کافی بر موضوعات مالی داشته باشید تا نیازهای ابتدایی اعضا به خوبی تامین شود. در غیراینصورت مشکلات خانوادگی بیشتر از قبل نمود پیدا می کنند.

5- سازماندهی خانواده

واقعا سخت است که خود را سازماندهی کنید، اکنون خانواده ای دارید که باید از آن مراقبت کنید.

وقتی شریک زندگی و فرزندانی برای مدیریت دارید، وجود هرج و مرج اجتناب ناپذیر است و گاهی اوقات بد تمام می شود

بنابراین، بهتر است به دنبال یک راه حل هوشمند باشید. چندین برنامه به شما امکان می‌ دهند کارهایتان را مدیریت کنید، یک برنامه معمولی بسازید و به یکدیگر کمک کنید.

همچنین می‌ توانید همه اطرافیان را برای کمک به شما و ایفای نقش در خانواده برای جلوگیری از بروز چنین مسائل خانوادگی تشویق کنید. راه مدیریت کردن خانواده های امروزی با خانواده های قدیم متفاوت است. برای دوری از تنش در خانواده باید این مورد را در نظر بگیرید.

6- عدم وجود ارتباط مناسب موجب مشکلاتی در خانواده می شود

وقتی بین اعضای خانواده ارتباط نادرست وجود دارد، خیلی چیزها اشتباه می شود!

ارتباطات موضوع هر رابطه ای است، چون موجب ایجاد صمیمیت در خانواده ها می شود. اگر در آن ضعیف باشید، روابط نمی توانند رشد کنند. برای رفع مشکل، باید با آنها صحبت کنید و راه حلی پیدا کنید. همیشه بهتر است ارتباط برقرار کنیم تا ارتباط نادرست داشته باشیم.

7- برخی از اعضا به شما استرس وارد می کنند

همسر، شوهر، خواهر و برادر، بچه ها یا هر کسی که وقتی وارد خانه می شوید ممکن است منبع استرس شما باشد.

درگیری های شخصی همیشه استرس زا و سخت هستند و گاهی ما را دیوانه می کنند. اگر چنین اعضایی در خانه دارید، بهتر است قبل از ورود به خانه آماده باشید

مواجهه با درگیری غافلگیر کننده دردناک است تا اینکه از قبل برای آن آماده باشید. به خودتان زمان بدهید و درک کنید که آنها تغییر نمی کنند. در واقع باید راه ارتباط با دیگر اعضا را بلد باشید تا مسائل و مشکلات خانوادگی شما به حداقل برسد.

8- تقسیم کردن کارها می تواند از مشکلات خانواده کم کند

وقتی صحبت از انجام کارها می شود، برای هیچ کس خوشایند نیست! همین هم می تواند موجب بروز انواع مشکلات خانواده ها شود.

اما شما نمی توانید از انجام آنها اجتناب کنید. شما باید به فرزندان خود بیاموزید که چگونه می توانند نقشی در خانواده ایفا کنند و چرا. اگرچه کار آسانی نیست، اما راه هایی برای انجام آن وجود دارد. این همان چیزی است که به آن فرهنگ خانوادگی می گوییم و آینده شما را می سازد.

به طور کلی باید قوانین خانواده را تنظیم کنید و از برنامه‌ های کنترل والدین برای کنترل زمان نمایش آن‌ ها استفاده کنید. به آنها نشان دهید که چه کسی رئیس است و از آنها بخواهید که یک بار برای همیشه کارها را تقسیم کنند.

9- دور بودن از عزیزان زمینه ساز انواع مشکلات خانواده خواهد بود

اگر به خانواده خود نزدیک نیستید، برای شما استرس بزرگی است. تعطیلات سخت ترین زمان هایی است که در کنار آنها نیستید.

دلتنگی در هر زمانی ممکن است اتفاق بیفتد. می توانید با آنها چت تصویری داشته باشید، بیشتر اوقات با آنها صحبت کنید تا از این دلتنگی خلاص شوید

در اطراف دوستان خوبی پیدا کنید که باعث می شوند احساس کنید در خانه هستید.

10- یکی از اعضا از بیماری روانی رنج می برد

زمانی که یکی از اعضای خانواده از بیماری روانی رنج می برد، این یکی از سخت ترین مسائل خانواده است.

این یک مسئله جدی است و اعضای خانواده را با شدت بالا تحت تاثیر قرار می‌ دهد. اما این افراد بیشتر از همه به حمایت شما نیاز دارند

با این حال، کمک حرفه ای از مشاور روانشناسضروری است. شما نباید فقط به این دلیل که آن فرد یکی از اعضای خانواده است، موضوع را نادیده بگیرید. صبر داشته باشید و هر زمان که لازم بود از متخصص کمک بگیرید.

11- طلاق در خانواده

طلاق خانواده را نابود می کند. این یکی از مسائل واقعا زشت خانوادگی است.

ساختار خانواده مطمئنا به این دلیل مختل شده است، اما شما باید در کنار خانواده خود باشید و به آنها گوش یا شانه بدهید تا گریه کنند. شما نباید در این زمان به آنها ضربه بزنید یا آنها را ترک کنید.

12- گذشت نکردن از بدترین انواع مشکلات خانواده است

بدون هیچ شکی، گذشت نکردن یکی از دلایل بروز مشکلات در خانواده است.

اگر افراد فقط روی حرف خود تاکید داشته باشند و نخواهند با دیگران تعامل سازنده برقرار کنند، کم کم شاهد بروز مشکلاتی در خانواده و اعضای آن خواهیم بود

وجود قدرت در خانواده به معنای یکه تازی و نادیده گرفتن دیگران نیست، بلکه به معنای ایجاد قدرت برای تمام عزیزانی است که با آنها زندگی می کنیم و یک خانواده را تشکیل داده ایم.

13- اختلاف فرهنگی دیگر مشکل خانوادگی بین اعضا است

زمانی که زن و مرد از فرهنگ های مختلف با هم ازدواج می کنند باید به تفاوت فرهنگی بین هم احترام بگذارند و در مواردی کوتاه بیایند تا از مشکلات خانوادگی ناخواسته پیشگیری کنند.

در این بین یکی از سختی های زندگی مشترک با فرهنگ خانوادگی متفاوت ایجاد خواسته های مشترک و پاسخ گویی به نیازهای متفاوت است. فرزندان این ازدواج باید در جریان تفاوت های آشکار و پنهان بین والدین قرار بگیرند. به همین دلیل در جلسات مشاوره کودک در ویکی روان تاکید بسیار به همکاری والدین برای ایجاد فرهنگی مشترک می شود.

با خانواده ام مشکل دارم چیکار کنم؟

شما وقتی عبارت حل مشکل با خانواده را جستجو می کنید، احتمالا دنبال همدردی یا پیدا کردن افراد مشابه خودتان نیستید! شما احتمالا خسته شده اید، از تکرار بحث ها دلگیر هستید، یا حس می کنید هر بار که می خواهید حرف بزنید، گفت وگو به دعوا، قهر یا سرزنش تبدیل می شود. اینکه فردی می گوید با خانواده ام مشکل دارم، یعنی به جایی رسیده که دیگر نمی تواند شرایط را مدیریت کند و نیاز به راهنمایی تخصصی دارد.

مشکل با خانواده به معنی اینکه خانواده از هم پاشیده یا رابطه خراب شده نیست. گاهی یعنی اعضای خانواده بلد نیستند ناراحتی، توقع، ترس یا نیازشان را درست بیان کنند. گاهی هم فشار مالی، ازدواج، درس، کار، مهاجرت، تفاوت نسل ها یا دخالت های اطرافیان رابطه را سنگین می کند.

در جلسات مشاوره خانواده ویکی روان همیشه مواردی را می بینیم که مشکل اصلی فقط دعوا بین اعضا نیست، بلکه چرخه ای است که هر بار تکرار می شود:

• یکی حمله می کند،
• دیگری دفاع می کند،
• بعد سکوت می آید
• و چند روز بعد دوباره انفجار رخ می دهد.

این مقاله به شما کمک می کند همین چرخه را بشناسید و قدم های عملی برای آرام کردن رابطه بردارید.

قبل از حل مشکل با خانواده، دقیقا باید چه چیزی را بررسی کنیم؟

اولین اشتباه در حل اختلاف خانوادگی این است که همه چیز را در یک جمله کلی خلاصه کنیم: خانواده ام من را درک نمی کند یا همیشه با خانواده ام دعوا دارم.

این جمله ها درد شما را نشان می دهند، اما مسئله را قابل حل نمی کنند. برای حل مشکل، باید ناراحتی مبهم را به چند موضوع مشخص تبدیل کنیم.

روانشناسی خانواده به ما یاد می دهد که رفتار هر عضو خانواده جدا از فضای رابطه دیده نمی شود. یعنی واکنش شما، لحن پدر، نگرانی مادر، توقع خواهر یا برادر و فشارهای بیرونی روی هم اثر می گذارند.

۱. مشکل اصلی چیست؟ رفتار بد، توقع زیاد، دخالت کردن یا سبک حرف زدن؟

از خودتان بپرسید دقیقا چه چیزی شما را آزار می دهد؟

آیا خانواده در تصمیم های شخصی شما دخالت می کند؟ آیا سبک حرف زدنشان تحقیر کننده است؟ آیا توقع دارند همیشه مطابق نظر آنها رفتار کنید؟ یا مشکل اصلی این است که وقتی ناراحتید، کسی حرف شما را جدی نمی گیرد؟

تا وقتی مسئله دقیق نشود، راه حل هم کلی و بی اثر می ماند. جمله با من بد رفتار می کنند را به جمله روشن تر تبدیل کنید: وقتی درباره شغلم تصمیم می گیرم، مادرم با لحن سرزنشگر می گوید تو همیشه اشتباه می کنی و من عصبانی می شوم. همین دقت، شروع اصلاح رابطه است.

۲. سهم هر شخص از دعواها باید مشخص باشد

حل مشکل با خانواده یعنی نه همه تقصیرها را گردن خودتان بیندازید، نه همه چیز را به گردن خانواده. نگاه منصفانه سه بخش دارد:

• سهم من: آیا زود از کوره در می روم، کنایه می زنم یا حرفم را خیلی دیر و با انفجار می گویم؟
• سهم خانواده: آیا آنها کنترلگر، سرزنشگر، بی توجه یا بیش از حد نگران هستند؟
• سهم شرایط: آیا فشار مالی، بیماری، بیکاری، ازدواج، درس یا خستگی مزمن تنش را بیشتر کرده است؟

گاهی نقش والدین در خانواده به جای حمایت، به کنترل تبدیل می شود. اگر اختلاف شما با پدر و مادر ریشه در توقع ها و نقش ها دارد، این موضوع باید جداگانه بررسی شود.

۳. یک مثال از دعوای همیشگی با خانواده سر استقلال شخصی

یک جوان ۲۸ ساله می خواهد برای کار به شهر دیگری برود. خانواده می گویند تو قدر ما را نمی دانی و او جواب می دهد شما همیشه می خواهید من را کنترل کنید. بحث بالا می گیرد، پدر سکوت می کند، مادر گریه می کند و جوان با عصبانیت از خانه بیرون می رود.

در ظاهر، دعوا بر سر مهاجرت کاری است. اما در عمق رابطه چند موضوع دیگر هم هست:

ترس خانواده از تنها شدن، نیاز جوان به استقلال، سبک گفت وگوی تند، و ناتوانی دو طرف در شنیدن نگرانی همدیگر. وقتی مسئله را این طور ببینیم، راه حل فقط «رفتن یا نرفتن» نیست. باید درباره ترس ها، حد و حدود و شکل حمایت حرف زد.

چرا همیشه با خانواده دعوا دارم؟

دعوای خانوادگی تکراری معمولا به خاطر یک موضوع نیست. مسئله اصلی، الگویی است که بارها اجرا می شود.

اعضای خانواده شاید موضوع بحث را عوض کنند، اما شکل دعوا همان است. یک بار سر پول، یک بار سر ازدواج، یک بار سر رفت و آمد، اما پایان ماجرا شبیه قبل است.

منابع علمی خانواده درمانی هم تاکید می کنند که درمان تعارض خانوادگی فقط با نصیحت کردن یک نفر جلو نمی رود.

باید الگوی تعامل بین اعضا دیده شود. در مقاله علمی اصول و تکنیک های مداخله خانوادگی خانواده درمانی به عنوان روشی برای کاهش تنش و اصلاح تعامل های اعضای خانواده توضیح داده شده است.

۱. چرخه حمله، دفاع، سکوت و انفجار

در بسیاری از خانواده ها چرخه دعوا این شکلی است:

• یک نفر با عصبانیت یا کنایه شروع می کند.
• طرف مقابل احساس حمله می کند و دفاعی جواب می دهد.
• بحث از موضوع اصلی دور می شود و به گذشته می رسد.
• یک نفر سکوت یا قهر می کند.
• چند روز بعد همان ناراحتی دوباره با شدت بیشتر برمی گردد.

این چرخه باید متوقف شود، نه اینکه فقط برنده و بازنده دعوا مشخص شود. اگر در خانه شما بی احترامی والدین و فرزندان زیاد شده، همان چرخه می تواند رابطه را فرسوده تر کند.

۲. توقع های ناگفته و برداشت های اشتباه

بخش زیادی از اختلاف های خانوادگی از توقع هایی شروع می شود که هیچ وقت واضح بیان نشده اند. مادر انتظار دارد فرزندش بیشتر زنگ بزند، اما به جای بیان نیازش می گوید «تو عوض شدی».

فرزند انتظار دارد خانواده به تصمیمش احترام بگذارد، اما به جای توضیح مرز خود می گوید «شما عقب افتاده فکر می کنید».

وقتی توقع روشن بیان نشود، ذهن آدم ها جای خالی آن را با برداشت های دردناک پر می کند. یکی فکر می کند دوست داشتنی نیست، دیگری فکر می کند نادیده گرفته شده و نفر سوم حس می کند هیچ کس قدرش را نمی داند.

۳. وقتی فشار مالی، ازدواج، درس یا کار اختلاف را شدیدتر می کند

فشار بیرونی تحمل خانواده را پایین می آورد. وقتی پدر نگران خرج خانه است، مادر از آینده فرزند می ترسد، یا خود شما زیر فشار کار و درس هستید، کوچک ترین جمله می تواند جرقه یک دعوای بزرگ شود.

ارتباط بین استرس و خانواده جدی است. استرس فقط در ذهن یک نفر نمی ماند، وارد لحن، صبر، خواب، تصمیم گیری و کیفیت ارتباط خانه می شود.

سایت Mayo Clinic هم در راهنمای حل مسئله و ارتباط خانوادگی در زمان استرس توضیح می دهد که در دوره های فشار روانی، بحث های شدید و هیجان های بزرگ در خانواده بیشتر می شوند.

راه حل اختلاف با خانواده از کجا شروع می شود؟

راه حل اختلاف با خانواده از یک گفت وگوی بزرگ و احساسی شروع نمی شود. معمولا از یک قدم کوچک، روشن و قابل اجرا شروع می شود.

اگر سال هاست دعوا تکرار شده، انتظار نداشته باشید یک صحبت یک ساعته همه چیز را درست کند. هدف اول باید کاهش تنش و ساختن یک مسیر امن برای حرف زدن باشد.

۱. قبل از حرف زدن، هدف گفت وگو را مشخص کنید

قبل از اینکه سراغ خانواده بروید، هدف گفت وگو را روی کاغذ بنویسید یا در ذهن تکرار کنید.

• قرار است چه چیزی تغییر کند؟
• دنبال عذرخواهی هستید؟
• می خواهید مرز بگذارید؟
• می خواهید فقط شنیده شوید؟
• یا می خواهید برای یک تصمیم خاص توافق بگیرید؟

هدف درست این نیست که ثابت کنید حق با شماست.

هدف ما از این کار این است که یک بخش کوچک از رابطه بهتر شود. مثلا به جای «می خواهم بفهمند همیشه اشتباه کرده اند» بنویسید: «می خواهم از این به بعد وقتی درباره کارم حرف می زنیم، با توهین و مقایسه ادامه ندهیم.»

۲. زمان و مکان بحث را درست انتخاب کنید

گفت وگوی سخت را وسط عصبانیت، جلوی مهمان، بعد از یک روز خسته کننده یا هنگام رانندگی شروع نکنید. خانواده هم مثل شما وقتی احساس تهدید کند، کمتر گوش می دهد و بیشتر دفاع می کند.

یک جمله ساده کمک می کند: «می خواهم درباره موضوعی حرف بزنم، اما نمی خواهم دعوا کنیم.

امشب بعد از شام ده دقیقه وقت داریم؟» همین جمله فضا را آرام تر می کند، چون به طرف مقابل هشدار نمی دهد، دعوت می کند.

۳. از خواسته کوچک و مشخص شروع کنید

خواسته های کلی، مقاومت ایجاد می کنند. «دیگه تو زندگی من دخالت نکنید» جمله ای سنگین است. اما «لطفا وقتی درباره شغلم تصمیم می گیرم، اول برنامه ام را بشنوید و بعد نظر بدهید» قابل فهم تر است.

برای شروع، یک خواسته کوچک انتخاب کنید. مثلا:

• هفته ای یک بار درباره خرج خانه بدون سرزنش حرف بزنیم.
• وقتی بحث بالا گرفت، بیست دقیقه توقف کنیم.
• درباره ازدواج من جلوی فامیل صحبت نکنیم.
• قبل از قضاوت کردن، اجازه بدهید توضیح بدهم.

اگر هدف شما ساختن آرامش بیشتر در خانه است، راهکارهای ایجاد آرامش در خانواده که قبلا در ویکی روان درباره آن صحبت کردیم می تواند مکمل خوبی برای این بخش باشد.

چطور با خانواده حرف بزنیم که دعوا کمتر شود؟

بخش بزرگی از حل مشکل با خانواده به سبک حرف زدن برمی گردد. آدم ها فقط به کلمات ما واکنش نشان نمی دهند، به لحن، زمان، صورت، صدای بلند، نگاه و برداشت خودشان از نیت ما هم واکنش نشان می دهند.

بنابراین گفت وگوی سالم فقط «حرف خوب زدن» نیست، بلکه مدیریت هیجان هنگام حرف زدن است.

در تعریف مشاوره خانواده و خانواده درمانی توضیح داده ایم که مشاور فقط به دنبال مقصر نیست. او کمک می کند اعضای خانواده حرف های شنیده نشده را امن تر بیان کنند و الگوهای تکراری را ببینند.

۱. به جای حمله، احساس و نیاز خود را بگویید

جمله های حمله ای معمولا با «تو همیشه» یا «شما هیچ وقت» شروع می شوند. این جمله ها حتی اگر بخشی از واقعیت را بگویند، طرف مقابل را دفاعی می کنند. بهتر است جمله را از احساس و نیاز خودتان شروع کنید.

• به جای «شما همیشه من را کنترل می کنید» بگویید: «وقتی بدون پرسیدن برای من تصمیم می گیرید، حس می کنم استقلالم دیده نمی شود.»
• به جای «تو اصلا من را دوست نداری» بگویید: «وقتی ناراحتم و حرفم قطع می شود، احساس تنهایی می کنم.»
• به جای «همیشه آبرو را به من ترجیح می دهید» بگویید: «من نیاز دارم قبل از نظر فامیل، حال خودم هم دیده شود.»

راهنمای ارتباط قاطعانه و محترمانه توضیح می دهد که قاطعیت سالم یعنی بتوانید نظر و احساس خود را بیان کنید، بدون اینکه حقوق و باورهای دیگران را زیر پا بگذارید.

۲. حرف خانواده را خلاصه کنید تا احساس شنیده شدن کنند

گاهی خانواده فقط وقتی نرم تر می شود که حس کند شما حرفش را فهمیده اید. فهمیدن یعنی تایید کردن نیست. شما می توانید نگرانی پدر یا مادر را خلاصه کنید، اما همچنان با تصمیم آنها موافق نباشید.

مثلا بگویید: می فهمم نگرانی تو این است که اگر این کار را قبول کنم، امنیت مالی نداشته باشم. درست متوجه شدم؟ این جمله کوتاه سرعت دعوا را پایین می آورد. بعد می توانید ادامه دهید: «حالا اجازه بده برنامه ام را توضیح بدهم.»

در خانواده هایی که احترام آسیب دیده، تمرین شنیدن اهمیت بیشتری دارد. احترام در خانواده فقط مودب حرف زدن نیست، بلکه جدی گرفتن احساس و مرز طرف مقابل است.

۳. وقتی بحث داغ شد، توقف موقت بگذارید

توقف موقت فرار از گفت وگو نیست. اتفاقا یکی از نشانه های بلوغ هیجانی است. وقتی صدای دو طرف بالا می رود، بدن در حالت دفاعی قرار می گیرد و مغز به جای حل مسئله دنبال نجات از تهدید می گردد.

در این حالت ادامه دادن بحث فقط احتمال توهین و تصمیم هیجانی را بیشتر می کند.

بهتر است از قبل یک قانون بگذارید: اگر بحث از کنترل خارج شد، بیست تا سی دقیقه توقف می کنیم و بعد برمی گردیم.

تفاوت این کار با قهر این است که زمان برگشت مشخص است و هدف، آرام کردن بحث است نه تنبیه طرف مقابل.

با احساس تنهایی در خانواده چه کار کنیم؟

یکی از دردناک ترین شکل های مشکل با خانواده، احساس تنهایی در خانواده است.

یعنی در خانه هستید، اما حس می کنید کسی شما را نمی بیند. حرف می زنید، اما انگار شنیده نمی شوید. لبخند می زنید، اما از درون فاصله زیادی با بقیه دارید.

این حس را نباید کوچک شمرد. تنهایی عاطفی اگر طولانی شود، می تواند روی خواب، اشتها، شدت انگیزه، میزان عزت نفس و رابطه های آینده اثر بگذارد. برای شناخت دقیق تر این تجربه، موضوع احساس تنهایی را هم جدی بگیرید.

۱. تنهایی عاطفی را از دوست نداشتنی بودن جدا کنید

وقتی خانواده شما را درک نمی کند، ذهن سریع به این نتیجه می رسد که «پس من مهم نیستم» یا «کسی من را دوست ندارد».

این برداشت قابل فهم است، اما همیشه دقیق نیست. بعضی خانواده ها محبت دارند، اما بلد نیستند آن را درست نشان دهند. بعضی ها نگرانند، اما نگرانی را با کنترل و سرزنش بروز می دهند.

این تفکیک درد شما را حذف نمی کند، اما اجازه نمی دهد تنهایی تبدیل به باور ثابت درباره ارزشمندی شما شود. اگر حس بی ارزشی یا شرم زیاد شده، کار روی عزت نفس ضروری است.

۲. یک فرد امن برای حرف زدن پیدا کنید

قرار نیست همه اعضای خانواده همزمان تبدیل به شنونده خوب شوند. گاهی باید از یک نفر شروع کرد. یک خواهر، برادر، دایی، خاله، مادر، پدر یا حتی مشاور.

فرد امن کسی است که حرف شما را به سلاح علیه شما تبدیل نمی کند و وسط درد شما فقط نصیحت نمی کند.

اگر هیچ فرد امنی در خانواده ندارید، بهتر است از بیرون خانواده کمک بگیرید. مشاوره آنلاین خانواده می تواند فضای امن تری برای مرتب کردن حرف ها و انتخاب رفتار مناسب فراهم کند.

۳. استقلال عاطفی را بدون قطع رابطه تقویت کنید

استقلال عاطفی یعنی حال شما فقط وابسته به تایید خانواده نباشد. یعنی بتوانید خانواده را دوست داشته باشید، اما برای آرامش خودتان هم مسئولیت بپذیرید.

این استقلال با بی احترامی فرق دارد. شما قرار نیست سرد، بی تفاوت یا انتقامجو شوید. قرار است یاد بگیرید هر مخالفتی را به معنای نابودی رابطه تعبیر نکنید.

گاهی احساس تنهایی با افسردگی هم گره می خورد. اگر بی حوصلگی، ناامیدی، افت انرژی و کناره گیری طولانی شده، مقاله افسردگی ناشی از تنهایی را جدی بخوانید.

وقتی خانواده تغییر نمی کند، چه کاری از دست ما برمی آید؟

یکی از سخت ترین واقعیت ها این است: شما نمی توانید خانواده را مجبور کنید بالغ، همدل یا پذیرنده رفتار کند. ا

ما می توانید شیوه پاسخ خودتان، مرزهای خودتان و توقع خودتان را تغییر دهید. این حرف به معنای تسلیم شدن نیست. یعنی انرژی خود را روی بخشی بگذارید که واقعا در اختیار شماست.

۱. مرزگذاری محترمانه را جایگزین جنگ قدرت کنید

مرز یعنی به خانواده بگویید چه رفتاری برای شما قابل قبول است و بعد با رفتار خودتان از آن مرز مراقبت کنید. مرزگذاری، دعوا نیست. تهدید هم نیست. مثلا:

• «من درباره درآمدم با احترام حرف می زنم، اما اگر بحث به تحقیر برسد، ادامه نمی دهم.»
• «نظرتان برایم مهم است، اما تصمیم نهایی درباره رشته تحصیلی ام با خودم است.»
• «اگر جلوی دیگران درباره زندگی شخصی من صحبت شود، آن جمع را ترک می کنم.»

۲. توقع واقع بینانه از خانواده داشته باشید

بعضی خانواده ها سریع یاد می گیرند، بعضی ها کند، بعضی ها فقط کمی تغییر می کنند. توقع واقع بینانه یعنی بفهمید از هر عضو خانواده چقدر می توان انتظار شنیدن، تغییر یا همراهی داشت.

اگر پدر شما همیشه کم حرف بوده، شاید انتظار گفت وگوی عمیق احساسی در قدم اول ناامیدتان کند. اما شاید بتوانید از او بخواهید هنگام تصمیم گیری فقط پنج دقیقه بدون قطع کردن حرف شما را بشنود. تغییر کوچک، اگر واقعی باشد، ارزشمند است.

برای دیدن معیارهای رابطه سالم تر، شناخت ویژگی های خانواده سالم کمک می کند فرق بین رابطه سخت اما قابل اصلاح و رابطه آسیب زا را بهتر بفهمید.

۳. فاصله سالم چه فرقی با قهر و قطع رابطه دارد؟

فاصله سالم یعنی برای مراقبت از خودتان کمی از تنش دور می شوید، اما قصد تنبیه ندارید. قهر یعنی با سکوت می خواهید طرف مقابل را مجازات کنید.

قطع رابطه هم تصمیمی جدی است که در شرایط آسیب، خشونت یا فرسودگی شدید مطرح می شود و بهتر است با کمک متخصص بررسی شود.

اگر رابطه با والدین به جایی رسیده که احساس خشم، دلزدگی یا حتی نفرت دارید، خودتان را فقط سرزنش نکنید. بررسی احساس نفرت از والدین می تواند کمک کند پشت این حس را دقیق تر ببینید.

چه رفتارهایی مشکل با خانواده را تشدید می کنند؟

بعضی رفتارها شاید در لحظه احساس قدرت بدهند، اما رابطه را فرسوده تر می کنند.

وقتی مدت زیادی با خانواده درگیر بوده اید، طبیعی است که وسوسه شوید با کنایه، سکوت، تهدید یا بی تفاوتی جواب بدهید. اما این روش ها معمولا مشکل را عمیق تر می کنند.

۱. قهر طولانی، کنایه و حرف نزدن

قهر طولانی مسئله را حل نمی کند، فقط آن را زیر فرش می برد. کنایه هم پیام شما را مبهم و تلخ می کند.

اگر ناراحتید، بهتر است بعد از آرام شدن، جمله مستقیم بگویید: «من از حرف دیشب ناراحت شدم و می خواهم درباره اش صحبت کنیم.»

۲. آوردن واسطه نامناسب به دعوای خانوادگی

واسطه اگر جانبدار، هیجانی یا اهل شایعه باشد، اختلاف را شدیدتر می کند. در اختلاف خانوادگی بهتر است سراغ فردی بروید که رازدار، آرام و منصف باشد.

اگر موضوع پیچیده یا قدیمی است، مشاوره تلفنی خانواده با روانشناس گزینه مناسب تری از دخالت های فامیل برای حل چالش شما است.

۳. برچسب زدن، تهدید و مقصر کردن یک نفر

وقتی به کسی برچسب می زنید، او دیگر حرف شما را نمی شنود. تو خودخواهی، تو مریضی، تو زندگی من را خراب کردی جمله هایی هستند که رابطه را وارد جنگ می کنند. بهتر است به جای قضاوت شخصیت، درباره رفتار مشخص حرف بزنید.

اگر بحث های خانوادگی با عصبانیت شدید، داد زدن، شکستن وسایل یا ترساندن همراه است، فقط مهارت ارتباطی کافی نیست. در این شرایط باید امنیت روانی و جسمی جدی گرفته شود.

چه زمانی برای حل مشکل با خانواده باید از متخصص کمک گرفت؟

همه اختلاف ها نیاز به درمان تخصصی ندارند، اما بعضی نشانه ها را نباید عادی سازی کرد.

وقتی دعواها تکراری، فرساینده یا همراه با تهدید و آسیب هستند، کمک گرفتن نشانه ضعف نیست. نشانه این است که می خواهید رابطه را با روش سالم تری مدیریت کنید.

۱. وقتی خشونت، تهدید یا کنترل شدید وجود دارد

اگر در خانواده تهدید، کتک، ترساندن، کنترل شدید رفت و آمد، کنترل مالی، تحقیر مداوم یا اجبار وجود دارد، موضوع فقط اختلاف نیست.

اینجا باید امنیت را جدی بگیرید. گفت وگوی آرام با فردی که خطر ایجاد می کند همیشه انتخاب امنی نیست.

۲. وقتی اختلاف باعث افسردگی، اضطراب یا افکار آسیب رسان شده است

اگر بعد از دعواهای خانوادگی دچار بی خوابی، تپش قلب، گریه های طولانی، بی انگیزگی، افت عملکرد، حمله اضطرابی یا افکار آسیب به خود شده اید، مسئله را جدی بگیرید.

در این حالت فقط بهتر حرف زدن کافی نیست و باید سلامت روان شما هم بررسی شود.

برای نشانه های خلقی، مقاله افسردگی چیست و برای تنش و نگرانی شدید مقاله اضطراب چیست می توانند به تشخیص اولیه کمک کنند.

۳. مشاوره فردی یا خانواده درمانی چه کمکی می کند؟

گاهی همه اعضای خانواده حاضر نیستند در جلسه شرکت کنند. اشکالی ندارد. مشاوره فردی هم می تواند کمک کند شما واکنش های خود را تنظیم کنید، مرز بگذارید، تصمیم بگیرید و بفهمید کدام بخش رابطه قابل تغییر است.

اما اگر چند عضو خانواده آماده گفت وگو باشند، خانواده درمانی می تواند الگوهای تکراری را واضح تر نشان دهد.

هدف مشاور این نیست که یک نفر را محکوم کند، بلکه کمک می کند اعضا حرف های سخت را با آسیب کمتر بیان کنند. در مقاله هدف مشاوره خانواده این موضوع را کامل تر توضیح داده ایم.

اگر شرایط شما فوریت دارد و نیاز دارید سریع تر با متخصص صحبت کنید، مشاوره فوری روانشناسی می تواند برای جمع کردن وضعیت و تصمیم اولیه کمک کننده باشد.

بررسی سوالاتی که شاید سوال شما هم باشند

۱. با خانواده ام مشکل دارم چیکار کنم؟

اول مشکل را دقیق کنید. بنویسید دعوا سر چه رفتاری تکرار می شود، سهم شما چیست، سهم خانواده چیست و اولین خواسته کوچک شما کدام است.

بعد در زمان مناسب، با جمله های احساسی و مشخص حرف بزنید. اگر بحث ها شدید، قدیمی یا همراه با تهدید هستند، از متخصص کمک بگیرید.

۲. آیا فاصله گرفتن از خانواده کار اشتباهی است؟

نه همیشه. فاصله سالم گاهی برای آرام شدن و فکر کردن لازم است. اشتباه زمانی رخ می دهد که فاصله تبدیل به قهر، انتقام یا فرار دائمی از حل مسئله شود. فاصله سالم دلیل، حد و زمان بازگشت دارد.

۳. چطور بدون دعوا حرفم را به خانواده بزنم؟

از لحن اتهامی فاصله بگیرید. به جای «شما همیشه خراب می کنید» بگویید «وقتی این اتفاق می افتد، من ناراحت می شوم و نیاز دارم طور دیگری درباره اش حرف بزنیم». حرف خانواده را هم خلاصه کنید تا حس کنند شنیده شده اند.

۴. اگر خانواده همیشه من را مقصر بداند چه کنم؟

اول وارد دفاع طولانی نشوید. بگویید: «حاضرم سهم خودم را ببینم، اما نمی توانم همه مشکل را تنهایی بپذیرم.» بعد بحث را به رفتار مشخص برگردانید. اگر سرزنش مداوم باعث فرسودگی شما شده، مشاوره فردی کمک می کند مرزهای سالم تری بسازید.

۵. آیا همه مشکلات خانوادگی قابل حل هستند؟

همه مشکلات به یک اندازه قابل حل نیستند. بعضی اختلاف ها با گفت وگو، زمان و تمرین بهتر می شوند.

بعضی ها فقط قابل مدیریت هستند. در روابطی که خشونت، اعتیاد فعال، کنترل شدید یا آسیب روانی جدی وجود دارد، هدف اول امنیت و کمک تخصصی است، نه حفظ رابطه به هر قیمت.

حل مشکل با خانواده از تغییر شیوه برخوردن با هم شروع می شود

حل مشکل با خانواده یعنی از دعوای تکراری به سمت فهم دقیق مسئله، گفت وگوی سالم، مرزبندی و کمک گرفتن به موقع حرکت کنیم.

قرار نیست شما یک شبه خانواده را تغییر دهید. اما می توانید چرخه حمله، دفاع، سکوت و انفجار را بشناسید و نقش خودتان را در توقف آن جدی بگیرید.

اگر با خانواده ام مشکل دارم چیکار کنم؟ پاسخ کوتاه این است: اول مسئله را مشخص کنید، بعد با هدف روشن حرف بزنید، توقع واقع بینانه داشته باشید، از قهر و تهدید دوری کنید و هر جا امنیت روانی یا جسمی به خطر افتاد، کمک تخصصی بگیرید.

ویکی روان کنار شماست تا این مسیر را با فشار کمتر و تصمیم های دقیق تر طی کنید.

پیشنهاد ویکی روان چیست؟

وجود مشکل در خانواده تا حدی طبیعی است. اما مهم این است که به آن عادت نکنید و برای رفع آن اقدام سریع نمائید. باید یادتان باشد که بروز انواع مشکلات خانواده بدون شک سطح زندگی شما را کاهش خواهد داد.

شما دوست عزیز می توانید برای رفع مشکلات احتمالی خانواده خود از متخصص روانشناس سایت ویکی روان کمک بگیرید. برای این منظور به بخش مشاوره متنی خانوادهمراجعه کرده و مشاور خود را انتخاب نمائید:

مشاوره روانشناسی ارزان قیمت