روانشناسی

روان درمانی چیست؟ (مشاوره روانشناسی چیست)

منظور از مشاوره روانشناسی چیست؟

مشاوره روانشناسی چیست و چرا اهمیت دارد؟ احتمالا اصطلاح روان درمانی به گوشتان خورده است، سوالات زیادی در بخش مشاوره روانشناسی آنلاین ویکی روان، مبنی بر اینکه تعریف روان درمانی چیست یا انواع روان درمانی در روانشناسی کدامند دریافت می کنیم که نشان از پرسش های ذهنی مخاطبین دارد. در ادامه، در این مقاله درباره تعریف مشاوره درروانشناسی و تکنیک های آن از دید روانشناسی می پردازیم.

پیشنهاد می کنیم پیش از شروع مقاله تعریف روانشناسی چیست را در ویکی روان مطالعه کنید تا بهتر بتوانید تعریف روان درمانی را درک کنید.

تعریف روان درمانی چیست؟

با مطالب روانشناسی ویکی روان همراه باشید.

علم روانشناسی مطالعه علمی رفتار و ذهن انسان است. به همین خاطر تعریف روان درمانی و مشاوره که یکی از خدمات روانشناسی است باید در همین راستا باشد. البته خدمات دیگر مانند کارگاه ها و وبینارهای روانشناسی هم با هدف حفظ سلامت روان عموم انجام می شوند که در ویکی روان هم ارائه می شوند.

همانطور که در مقاله متخصص روانشناس کیست گفتیم، روانشناسان در حوزه های مختلف روانشناختی چون روانشناسی اجتماعی، ورزشی، سلامت، رشد تلاش می کنند تا تحولات رفتاری و روانی را در این حوزه ها مورد بررسی قرار دهند.

از طرفی برخی دیگر از رویکردهای روانشناختی به حوزه درمان اشکالات روانی می پردازند و روانشناسی را بیش از همه به پزشکی و تراپی نزدیک می کنند، به گونه ای که این علم در خدمت چگونگی درمان اختلالات روانی در می آید و در پی رفع مشکلات روانی و گاها جسمی دست به کار می شود. البته باید توجه داشت موضوع درمان های روانشناختیاختلالات” و درمان های پزشکی بیماری ها است.

به همین خاطر پیش از پاسخ به سوال مشاوره روانشناسی چیست باید موضوعات دیگر را مورد بررسی قرار دهیم.

مشاورین روانشناس مرتبط با این موضوع
آرزو محمدی آرزو محمدی
مشاور تغذیه
از 75,000 هزار تومان
اسما مشمول اسما مشمول
دکتری روانشناسی
از 60,000 هزار تومان
فریناز خانی فریناز خانی
مشاور روانشناس
از 175,000 هزار تومان
سحر مدیری سحر مدیری
مشاور روانشناس
از 100,000 هزار تومان
لیلا شکوری لیلا شکوری
دکتری روانشناسی
از 112,500 هزار تومان
مژگان افضلی مژگان افضلی
دکتری روانشناسی
از 62,500 هزار تومان
سید محمد ستارزاده سید محمد ستارزاده
مشاور روانشناس
از 87,500 هزار تومان
معصومه چوبین معصومه چوبین
مشاور روانشناس
از 75,000 هزار تومان

تعریف مشاوره روانشناسی چیست؟

به مجموعه جلسات حضوری یا غیرحضوری که توسط مشاور روانشناس به منظور ریشه یابی و درمان اختلالات روانی، پاسخ دهی به سوالات و حل چالش های موجود در زندگی مراجع انجام می شود مشاوره روان درمانی یا مشاوره روانشناسی گفته می شود.

موضوعات مشاوره روانشناسی بسیار زیاد و متنوع هستند و نوع برگزاری آنها هم متفاوت است، اما هر مراجع پیش از رجوع به روانشناس باید بداند منظور از مشاوره روانشناسی چیست و چرا کاربرد دارد؟

کاربرد مشاوره روانشناسی چیست؟

همانطور که گفتیم هدف از خدمات روان درمانی حل تعارضات ذهنی کاربران است که توسط متخصص روانشناس انجام می شود. در واقع معنی روان درمانی از کلمات آن پیداست و برای حل مشکلاتی انجام می شود که کیفیت زندگی مراجعین را کاهش داده است. تعداد جلسات مشاوره روانشناسی به میزان تخصص مشاور و موضوع جلسه وابسته است.

به همین خاطر دلیل استفاده از مشاوره روانشناسی برای هر فرد متفاوت است و افراد بر اساس نیازهای خود تصمیم گیری می کنند.

تفاوت بیماری و اختلال چیست؟

احساس غم چیست

برای اینکه متوجه شویم کار مشاوره روانشناسی چیست، باید بدانیم که روان درمانی برای چه کسانی و در چه مواقعی کاربرد دارد و تفاوت روانشناسی با روانپزشک در درمان و درمان پزشکی چیست؟؟؟ البته قبلا در ویکی روان در مقاله چه کسانی به مشاوره نیاز دارند در این مورد صحبت کردیم، اما نیاز به توضیحات بیشتر وجود دارد.

پس مناسب است ابتدا مراجع پزشک و روانشناس را از هم تمیز دهیم تا بفهمیم تعریف روان درمانی چیست و چه کاربردی دارد؟

بیماری را می توان شرایطی (condition) دانست که کارکرد طبیعی ارگانیسم برهم می خورد و برای این اختلال عملکردی تعریف و دلیل مشخصی وجود دارد. در حقیقت بیماری نتیجه یک پاسخ پاتوفیزیولوژیک (pathophysiological) به عوامل بیرونی یا درونی است. شرایط ناهنجاری که بر بخشی از ساختار (structure) و عملکرد (function) بدن تاثیر می گذارد.

بیماری ها معمولا به شرایط پزشکی که درمان ها و داروهای مشخصی برای آن ها وجود دارد تعبیر می شوند و با نشانه ها (symptoms) و علامات (signs) می توان آن ها را نام گذاری کرد.

این نشانه ها در پزشکی همگی روشن و واضح و مشخص هستند اما در روانشناسی چنین نیست.

البته تلاش هایی چون نگارش DMS نشان از چارچوب بندی برای ترتیب و نشانه گذاری دقیق اختلالات می باشد.

به تعبیر دیگر؛ اختلال ناکارآمدی اعضای بدن و از جمله سیستم اعصاب مرکزی است و البته بیماری نیز همین تعریف را دارا می باشد.

البته با این تفاوت که در بیماری فرایندی که موجب چنین ناکارآمدی شده است شناخته شده و پزشک با روش های مشخص علمی به رفع و رجوع آن اقدام می کند.

البته در روانشناسی نوین نیز با مطالعات علوم اعصاب شناختی (cognitive neuroscience) و کمک عصب شناسی نوین به روانشناسی هرچه بیشتر سعی می شود تا دلایل مشخص و علمی برای اختلالات روشن شود.

بر همین اساس می توان میان دو نوع درمان تفاوت قایل شد.

روانشناسان چون دیگر رشته های پزشکی تیغ جراحی به دست نمی گیرند و درمان های روانشناختی (Psychotherapy) که بیشتر متمایل به توانبخشی (Rehabilitation) است بدون کمک از روش های تهاجمی چون دارو و جراحی انجام می گیرند. این یکی از اصول مهم در تعریف روان درمانی است.

اهمیت روان درمانی چیست؟

تعریف مشاوره روانشناسی چیست؟

هرچه بیشتر تلاش می کنند تا در ذهن و کنش های فکری و روانی یا رفتار و اعمال بیرونی یا کلیت انسانیت و فردیت و یا گذشته و کودکی او کاوش کند و علت اختلال را جویا شده و از همان مسیر به درمان آن نایل آید .

بنابراین روان درمانی (Psychotherapy) با جدایی مسیر خود از پزشکی و به رسمیت شناختن بعد وجودی دیگری برای ارگانیسم، به دنبال کشف اسرار این دنیای پنهان بر می آید تا بتواند تاثیرات آن بر جسم را تحت کنترل گرفته و ناکارآمدی های جسمی را که ناشی از اشکالات روانی می باشند ترمیم کند.

در این مسیر دنیای پنهان و بعد وجودی دیگر برای هر روانشناسی به گونه ای جلوه میکند.

نحوه کار روان درمانی چیست؟

هر مشاور روانشناس بر مبنای منش و روش خود رویکردی را به درمان اتخاذ می کند و جلوه ای از روان را برای خود پررنگ می سازد و تلاش می کند روان درمانی را با کمک آن جنبه پررنگ از روان انسانی آغاز کند. بعضی از طرحواره درمانی استفاده می کنند بعضی از رفتار درمان شناختی.

بر این اساس رویکردهای گوناگونی برای کمک به روان بیمار به وجود می آید و هر رویکرد تعریفی متفاوت از روانشناسی و روان درمانی ارایه می دهد و روش های گوناگونی را بر عهده می گیرد.

اصلی ترین رویکردها شامل:

  • رویکرد رفتاری
  • شناختی
  • روان تحلیلی
  • طرحواره درمانی
  • انسان گرایی

می باشد که معرفی خواهند شد.

۱- روان تحلیلی از بهترین تکنیک های روان درمانی است

سلامت-روانی-آنلاین-و-تصویری

حالا که می دانیم منظور از مشاوره روانشناسی چیست باید به رویکدرهای آن هم اشاره کنیم. Psychoanalysis یا روان تحلیلی نامی است که بر تئوری فروید و روش درمان او گذاشته می شود.

فروید از نوابغ روان درمانی در قرن نوزدهم است که هرچه بیشتر تلاش کرد تا روان آدمی را موشکافی کند و ساختارهای آن را بشناسد.

او روان درمانی اش را با مطالعه ی عمیق و استفاده از روش های گوناگون بر روی مراجعانش انجام می داد. فروید روان درمانی اش را بر مبنای تفسیر محتوای ناهشیار استوار ساخت.

بر اساس فروید ذهن ناهشیار منبع اولیه رفتار است.

بدین معنا که تصمیم ها، قضاوت ها، انگیزه و هیجان ها و هر عملی که از ما سر میزند یکسره متاثر از محتوای ناهشیار می باشد که هرگز مراجع به آن دسترسی ندارد.

این اعمال کنونی ما بدون تاثیر از تجربیات گذشته ما که در ناهشیار ثبت شده اند انجام نمی گیرند و روان درمانی فروید نیز بر همین اساس است تا بتواند محتوای ناهشیار را پیدا کند.

اشکالات آن را برای بیمار روشن کرده تا او بتواند با آگاهی به آن ها رفتار های جدیدی را برای خود رقم بزند.

تئوری روان تحلیلی برای تحلیل روان آن را به کوه یخی تشبیه می کند که بخش اعظم آن در زیر آب و خارج از دسترس قرار دارد و تلاش روان درمانی فرویدی کشف آن قمست است

نکته حایز اهمیت دیگر آنست که فروید محتوای ناهشیار را بیش از همه در کودکی جست و جو می کند و تلاش می کند با سیر در ناخود آگاه مراجع قضایا و اتفاقات کودکی او را جست و جو کرده و نقایص آن را بر طرف سازد.

مبنای روان تحلیلی فروید بر چیست؟

بر همین مبنا روان شناسی شخصیت و روانشناسی رشد فرویدی به شدت متاثر از دوران کودکی است.

بالطبع روان درمانی او نیز به دنبال کشف اتفاقات مهم فراموش شده دوران کودکی می باشد، در نتیجه رفتار اکنون که موضوع اصلی روانشناسی است در درمان فرویدی به شدت متاثر از گذشته فرد است.

بر همین مبنا فروید در روان درمانی تمام تلاشش را صرف کشف علل این رفتارها که ریشه اش را در گذشته می داند، میکند و از روش های گوناگونی بهره می گیرد.

هدف اصلی فروید در روان درمانی به هشیاری آوردن محتوای ناهشیار به کمک درون نگری است. یعنی مراجع تشویق می شود هرچه بیشتر بر در ناهشیار خود کاوش کند و درمانگر تنها نقش تسهیل گر در این پروسه و گاهی کاملا منفعل؛ یادآوری های مراجع را ثبت می کند.

در این راستا روان درمانی فرویدی روش های منحصر به فردی دارد. در تحلیل رویا درمانگر تلاش می کند بر اساس آنچه بیمار گزارش می دهد وقایع معنا دار خواب را رمزگشایی کند و بدین وسیله راهی به ناهشیار پیدا کند.

چرا که تمایلات واپس زده شده مراجع در ناهشیار انباشت می شوند و به شکل سمبل می توانند در رویا خودشان را بروز دهند. به علاوه یکی دیگر از روش های روان درمانی فرویدی تداعی آزاد می باشد.

در این روش مراجع بر تختی دراز می کشد و در آرامش کامل هر آنچه در ذهنش می آید را بدون هر گونه محدودیتی بیان می کند.

یا آنکه درمانگر واژه ای را بیان می کند و مراجع باید اولین خاطراتی که در ذهنش تداعی می شود را بیان کند. این روش فروید به نوعی به “فلش بک” تعبیر میشود که به موجب آن خاطره ای مجددا در بیمار تجربه می شود و آن را می بیند.

در روشی دیگر که بی شباهت به تداعی آزاد نیست به مراجع تصویرهای بی معنایی داده می شود و از او خواسته می شود تا آنچه در تصویر می بیند را بیان کند. بیانات مراجع بر مبنای گذشته و پیش زمینه های ذهنی او انجام میگیرد که کمک می کند به ناهشیار مراجع دسترسی پیدا شود.

آزمون رورشاخ یا لکه های جوهر همانست که تصویرهای نامفهومی از لکه های جوهر به مراجع داده می شود و او شروع به توصیف آن ها می کند. هر مراجعی برداشت منحصر به فرد خودش را بیان می کند و آنچه می گوید از ناهشیار او سرچشمه میگیرد که تفسیر گفته ها و دسترسی به ناهشیار بر عهده روان درمانگر است.

بعد از فروید درمان گران بسیاری روش او را تعدیل کردند و چیزهایی افزودند یا کاستند.

از جمله روان پویشی، روان شناسی خو ، روابط – شی از جمله روان درمانی هایی هستند که بر مبنای تئوری فروید ساخت یافتند. پیشنهاد می کنیم مقاله مزایای مشاوره روانشناسی آنلاین را در ویکی روان مطالعه کنید.

۲- روان درمانی شناختی از دیگر تکنیک های روان درمانی پرکاربرد است

اختلال اضطراب بیماری

رویکرد شناختی در پی مطالعه علمی ذهن و فرایند های پردازش مغزی است.

علت اختلالات را نه در دنیای گذشته ی فرد که در ذهنیت های مراجع جست و جو می کند و بر فرآیند هایی چون:

  • ادارک (perception)
  • توجه (attention)
  • زبان (language)
  • حافظه (memory)
  • تفکر (thinking)
  • و آگاهی هشیار (consciousness)

تاکید دارد.

در حقیقت رویکرد شناختی که محصول انقلاب شناختی در حوزه های زبان، روانشناسی و هوش مصنوعی بود واکنشی است به عملکرد های رفتارگرایانی که ذهن را نادیده انگاشته و صرفا بر رفتار قابل مشاهده تاکید داشتند.

شناختی ها نیز در تلاش اند تا همچون رفتارگرایان با استفاده از روش های آزمایشگاهی فرایند های ذهنی را نشان داده و آزمایش و اندازه گیری کنند.

با این تفاوت که روش های آن ها صرفا بر محرک و پاسخ خلاصه نمی شود و طیف وسیعی از آزمایشات ذهنی را در بر دارد.

روان شناسی شناختی متاثر از بسیاری از اتفاقات بیرون از خود بود و گرایش های مختلفی را در خود پدید آورد. با توجه به حوزه های روانشناسی شناختی حتما متوجه شده اید که چه زمانی به روان درمانی شناختی نیاز است.

مراجع زمانی که در تجربیات و پردازش های ذهنی خود مشکل دارد، نیازمند روان درمانگر شناختی. به عنوان نمونه توانبخشی شناختی می تواند برای کودکان اوتیسم و ADHD (به دلیل نقص توجه) و یا بیماری آلزایمر (به دلیل فقدان حافظه) و دمانس مورد استفاده قرار گیرد.

هم چنین در آسیب های مغزی که کارکردهای شناختی مختل شده اند، اختلالات ادارکی و حسی، مشکلات زبان و خواندن و نوشتن (چون اختلالات یادگیری) کاربرد دارد.

۳- روان درمانی رفتاری – شناختی (CBT)

مشاوره روانشناسی جنسی در ویکی روان

رفتار درمان شناختی یا همان CBT از تکنیک های بسیار کاربردی در مشاوره روانشناسی است.

این رویکرد درمانی تلفیقی است از تکنیک های محرک – پاسخ رفتارگرایی و رفع و رجوع مشکلات شناختی.

شناخت در این جا نه به معنای شناختی که فرایند های پردازش اطلاعات را در نظر میگیرد (چنانچه که در روانشناسی شناختی بحث شد)، بلکه به معنای تفسیرهایی است که ذهن ما بر اتفاقات پیرامون خود نسبت می دهد و گاها ممکن است اشتباه بوده و مورد بازنگری قرار گیرد.

درمانگر CBT تلاش می کند تا این خطاهای شناختی را دریافت کند و به مراجع نشان دهد و با تکنیک هایی در بهبود آن ها قدم بردارد.

روان درمانی شناختی رفتاری طیف وسیعی از درمان ها را در بر میگیرد و رایج ترین روش درمانی است که از تکنیک های بی شماری بهره می برد، مثلا درمان های آلبرت الیس، آیرون بک و دیگران.

این رویکرد درمانی بسیار دقیق است و آزمون ها در آن بسیار کاربرد دارند. احساسات، افکار و رفتار سه رکن اصلی روان درمانی شناختی رفتاری است که بسیار مورد توجه درمانگر قرار دارد.

این سه بر هم تاثیر گذارند ولی بیش از همه چگونی تاثیر افکار بر احساسات و رفتار مورد توجه است و تمرکز بر تغییر افکار برای تغییر در رفتار می باشد.

۴- روان درمانی انسان گرایی دیگر مثال روان درمانی است

روان درمانی چیست؟ (مشاوره روانشناسی چیست)
تعریف روان درمانی چیست

این روش درمان در واکنش به رویکرد های پیشین که بیش از هر چیز بر نقص ها و آسیب های انسان تاکید می کردند به وجود آمد و بعد از روانکاوی و رفتاری ها سومین موج مهم در روانشناسی محسوب می شوند.

آن ها کلیت فرد را مورد توجه قرار می دهند و بیش از همه زاویه دید مراجع به مسائل و پدیداری که برای او حاصل می آید برایشان اهمیت دارد.

در حقیقت برای آن ها نظرگاه سوبژکتیو مراجع اهمیت بیشتری دارد تا واقعیت خارجی.

به همین خاطر گاهی آن را پدیدار شناسی (phenomenological) می نامند.

برای راجرز روان درمانی نه چگونگی رفتارها و شرطی شدن ها (چنانکه رفتارگرایی می گفت) و نه گذشته، ناخودآگاه و کودکی (چنانکه فروید تاکید داشت) و نه ذهن و مغز و تفکر که چگونگی دریافت و تفسیر وقایع از دیدگاه خود مراجع و پدیدار مراجع اهمیت می یابد.

اراده ی آزاد و گرایش به نیکی از رکن های اصلی درمان انسان گرایانه است که به همین دلیل آن را در برابر روان تحلیلی قرار می دهد.

در این روش درمان تمرکز بر همدلی (empathy) و توجه مثبت نامشروط (unconditional positive regard) از مهم ترین روش هاست.

مشاورین روانشناس مرتبط با این موضوع
راضیه هاشمیان راضیه هاشمیان
دکترای روانشناسی
از 200,000 هزار تومان
نسرین دشتبانیان نسرین دشتبانیان
مشاور روانشناس
از 75,000 هزار تومان
حسین توکلی حسین توکلی
دکترای روانشناسی
از 60,000 هزار تومان
صبا مهرپور صبا مهرپور
مشاور روانشناس
از 60,000 هزار تومان
لاله دستوری لاله دستوری
مشاور روانشناس
از 60,000 هزار تومان
رضوان شمس رضوان شمس
مشاور روانشناس
از 60,000 هزار تومان
طاهره کیائی طاهره کیائی
دکتری روانشناسی
از 75,000 هزار تومان
نیره آزادی نقش نیره آزادی نقش
مشاور روانشناس
از 75,000 هزار تومان

پیشنهاد ویکی روان چیست؟

حالا که می دانید تعریف مشاوره روانشناسی چیست و معنی روان درمانی به چه چیزهایی اشاره دارد، می توانیم از این خدمات استفاده کنیم.

شما دوست عزیز می توانید از هر کجای دنیا با مشاور مورد نظرتان در بخش مشاوره روانشناسی آنلاین سایت ویکی روان، مشاوره آنلاین به صورت صوتی یا تصویری برگزار کنید. تنها کافیست مشاور خود را انتخاب و وقت جلسه ای رزرو و تهیه نمائید:

مشاوره تصویری و غیرحضوری در ویکی روان

منابع :

https://www.quora.com/What-is-the-difference-between-disease-disorder-and-syndrome

https://www.differencebetween.com/difference-between-therapy-and-vs-treatment/

https://www.verywellmind.com/cognitive-psychology-4157181

https://en.wikipedia.org/wiki/Psychotherapy

https://en.wikipedia.org/wiki/Disease

https://www.simplypsychology.org

 

سید محمد سعید صحاف

من سید محمد سعید صحاف عضو تیم تحریریه سایت ویکی روان هستم و در حوزه های فلسفه غرب، فلسفه ذهن، علوم شناختی و نوروساینس مطالعات عمیقی داشته ام. اکنون مشغول به تحصیل سال آخر دوره کارشناسی روانشناسی در دانشگاه علامه طباطبایی هستم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا