خانه / روانشناسی / آشنایی با مراحل سوگ و عزاداری
مراحل سوگ و عزاداری

آشنایی با مراحل سوگ و عزاداری

از دست دادن همیشه سخت و طاقت فرساست و از دست دادن فردی عزیز در زندگی یکی از سخت ترین فقدان هاست که گاه فرد را با خود به مرزهای افسردگی می برد و باعث بحرانهای شدید عاطفی میشود. مراحل سوگ و عزاداری عزیز واقعیتی همگانی است که همه انسانها در سرتاسر جهان و در فرهنگ های مختلف تجربه میکنند. مراحل سوگ و عزاداری میتواند واکنش فرد به بیماری لاعلاجی مانند سرطان، فقدان رابطه عاطفی و یا مرگ یک موجود ارزشمند مانند افراد نزدیک و یا حیوان خانگی باشد.

در ادامه به بررسی دقیق مراحل سوگ و عزاداری میپردازیم، با سایت روانشناسی ویکی روان همراه باشید.

فرد بازمانده از زمانی که دچار فقدان و سوگ میشود تا زمانی که با آن کنار میاید و آن را می پذیرد اغلب ۵ مرحله را طی میکند. البته ممکن است همه افراد تمامی مراحل سوگ و عزاداری را به طور کامل و به ترتیب زیر تجربه نکنند. ۵ مرحله فقدان برای اولین بار درسال ۱۹۶۹ میلادی در کتاب مرگ و انکار، نوشته الیزابت کوبلر راس با عنوان فارسی پیرامون مرگ و مردن مورد بحث قرار گرفت.

باید به این نکته توجه داشت که واکنش هر فرد نسبت به فقدان و سوگ متفاوت است. برخی ممکن است عواطف خود را آشکارا بروز بدهند و برخی اندوه خود را فروخورده و پنهان کنند. پس نحوه واکنش افراد را به سوگ قضاوت نکنیم چرا که هر فردی احساسات متفاوتی را تجربه میکند.

انکار و انزوا

اولین واکنش اغلب افراد هنگام شنیدن خبر فوت عزیز شان، جدایی و یا شنیدن خبر بیماری لاعلاج  انکار و انزوا ست. جملاتی مانند: ( نه امکان نداره، حتما اشتباه شده..) نمونه ای از هزاران جمله های ناباورانه ای است که فرد به زبان میاورد. انکار مکانیزم دفاعی است که فرد را از شوک ناگهانی خبر ناگوار نجات میدهد. فرد سوگوار سعی در فرار از واقعیت دارد و دنیا و زندگی را بی معنا و بی ارزش می بیند. این مرحله یک پاسخ موقت برای گذر از رنج فقدان است.

خشم

از مراحل سوگ و عزاداری که پس از انکار و انزوا ظاهر میشود خشم است. در این مرحله احساسات فرد بسیار شکننده است و خودش را به صورت خشم و ناراحتی نشان می دهد.  این خشم گاهی اشیا، افراد خانواده و دوستان حتی افراد غریبه را نشانه میگیرد و در بسیاری از مواقع فرد این خشم را نسبت به متوفی دارد.

آشنایی با مراحل سوگ و عزاداری

فرد میداند به صورت منطقی متوفی مقصر نیست اما به صورت عاطفی بازمانده او را مسئول اندوه و وضعیت فعلی خود میداند. ( چرا رفت؟ چرا من را تنها گذاشت… ) و جملاتی از این قبیل همگی نشان دهنده احساس خشم بازمانده نسبت به عزیز از دست رفته است.

در برخی موارد پزشکی که تشخیص بیماری متوفی را داده است اما نتوانسته او را مداوا کند مورد خشم بازماندگان قرار میگیرد

معامله، چانه زنی و حسرت

در یکی از مراحل سوگ و عزاداری بازماندگان در حسرت کارهایی هستند که میتوانستند برای زنده نگه داشتن متوفی انجام دهند و کوتاهی کرده اند. این مرحله گاهی با احساس عذاب وجدان و گناه همراه است.

مقاله مرتبط: نگرش به موضوع مرگ از دید علم روانشناسی

(اگر او را سریعتر به بیمارستان برده بودیم … اگر او را برای معالجه به خارج از کشور برده بودیم… و یا اگر نسبت به او رفتار بهتری داشتیم ….. ) این جملات نمونه هایی است که در مرحله سوم از بازماندگان شنیده میشود. برخی این مرحله را معامله مینامند چرا که بازماندگان حاضر به انجام هر کاری هستند تا عزیز از دست رفته را به زندگی برگردانند.

افسردگی یکی دیگر از مراحل سوگ و عزاداری است

فرد در غم از دست دادن عزیزش و یا فقدان حاصل شده دچار افسردگی میشود. در این نوع از افسردگی اندوه و حسرت بسیاری در فرد مشاهده میشود.

پذیرش

متاسفانه رسیدن به مرحله پذیرش به عنوان آخرین مرحله از مراحل سوگ و عزاداری برای همه افراد امکان پذیر نیست. بخصوص در مواقعی که مرگ ناگهانی و پیش بینی نشده اتفاق افتاده و یا فرد بازمانده توانایی مقابله با حجم بالای اندوه و غم را ندارد و همچنان در مراحل انکار و خشم مانده است. نباید مقاومت فرد در برابر امور اجتناب ناپذیری همچون مرگ را نشانه ای شجاعت او دانست چرا که فرد با این کار شانس داشتن آرامش را از خود میگیرد.

مرحله پذیرش دوره آرامش و گذر از اندوه است. رسیدن به مرحله پذیرش به معنای بازگشت فرد به شادی نیست بلکه مرحله سازگاری او با واقعیت مرگ و فقدان  است و نباید عدم روحیه شاد فرد را به افسردگی نسبت داد

در نهایت مقابله با فقدان و سوگ، یک تجربه عمیق شخصی و منحصربه فرد است. هیچ کسی به تنهایی قادر نیست فرد عزادار را به راحتی از غم برهاند و احساسات او را کاملا درک کند اما اطرافیان میتوانند با حضور در کنار فرد عزادار به او در گذر از این پروسه تا رسیدن به پذیرش کمک کنند. فرد باید غمی که در او وجود دارد را کاملا بپذیرد و آن را احساس کند چرا که مقاومت کردن در برابر آن پروسه درمان را طولانی تر خواهد کرد.

مهم ترین نکته پذیرش فقدان به عنوان واقعیت گریز ناپذیر زندگی است و باور به اینکه تا زمانی که زندگی هست، امید هم وجود دارد. تا زمانی که امید هست، زندگی هم وجود دارد.

APA Reference
Axelrod, J. (2018). The 5 Stages of Grief & Loss. Psych Central. Retrieved on May 1, 2018

psychcentral.com

عضویت در خبرنامه ویکی روان

عضویت در خبرنامه ویکی روان

همراه با بیش از 7 هزار مشترک دیگر برای دریافت بهترین و جدیدترین مطالب روانشناسی عضو خبرنامه سایت ویکی روان شوید

با موفقیت مشترک شدید!

درباره فریبا قاسمی

دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی سلامت و تکنولوژی دانشگاه توئنته کشورهلند Twente University /The Netherlands کارشناسی ارشد روانشناسی دانشگاه علامه طباطبائی تهران کارشناسی مشاوره روانشناسی دانشگاه الزهرا تهران تلگرام: .me/FaribaGhasemyPsychology تماس از طریق اپلیکیشن واتس اپ به صورت آنلاین 📞0031616511936

این و هم چک کنید

هورمون ملاتونین

آشنایی با هورمون ملاتونین

اگر در حین خواب در شب دچار مشکلات روانی هستید، ممکن است از کمکل های …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *