علت ازدواج دیرهنگام از دید روانشناسی (11 علت نداشتن تمایل به ازدواج)
چرا دیر ازدواج می کنیم؟
ازدواج دیرهنگام به پدیده ای عادی در جامعه ایرانی تبدیل شده است. اینکه چرا دیر ازدواج میکنیم موضوعی شخصی است، اما روانشناسی هم دلایلی برای آن در نظر گرفته است که می تواند دلیل دیر ازدواج کردن را مشخص کند. در جلسات مشاوره ترس از ازدواج متخصصین به بررسی شخصی دلایل تاخیر در ازدواج می پردازند، با این حال در این مطلب سایت مشاوره روانشناسی آنلاین ویکی روان این موضوع را بیشتر مورد بررسی تخصصی قرار می دهیم.
اگر شما هم نمی دانید چرا دیر ازدواج می کنیم یا چرا افراد میل به ازدواج ندارند و یا خودتان تحت تاثیر این چالش قرار دارید، می توانید در ویکی روان از خدمات مشاوره تلفنی ازدواج برای ارتباط صوتی با متخصصین استفاده کنید.
در ضمن خدماتی مانند مشاوره آنلاین خارج ایران هم امکان ارتباط اینترنتی با متخصصین از خارج کشور را فراهم کرده است.
فهرست موضوعات بررسی شده
علت ازدواج دیرهنگام چیست؟
با سایت سلامت روان ویکی روان همراه باشید.
سوالات زیادی در بخش مشاوره آنلاین روانشناسی ویکی روان دریافت می کنیم که می پرسند:
- چرا نسل جدید دیر ازدواج میکند؟
- دیدگاه روانشناسی درباره ازدواج دیرهنگام چیه؟
- دلایل تاخیر در ازدواج جوانان چه چیزهایی است؟
- پسرم ازدواج نمی کنه چکار کنم؟
- چرا جوان ها ازدواج نمی کنند؟
اینها نشان می دهد خانواده های زیادی با این چالش دست به گریبان هستند.
توجیح افراد مجرد برای ازدواج نکردن چیست؟
اما جوانان یا افراد مجرد هم توجیح های زیادی برای ازدواج نکردن دارند:
- بعضی ها دلیل دیر ازدواج کردن را اینطور توجیح می کنند:
- اصلا مگر آدم عاقل ازدواج میکند؟!
- مجرد که باشی، هر وقت دلت خواست ادامه تحصیل میدهی.
- هر وقت هوای سفر به سرت زد چمدانت را میبندی و به جاده میزنی.
- با هر کس که دوست داری تلفنی حرف میزنی.
- کسی نیست بگوید چرا حوله خیس را روی زمین انداختی.
- تازه وقتی میخواهی جورابت را از توی کمد پیدا کنی، در کمدت را باز میکنی و همه لباسهایت را یک جا روی زمین میریزی، جورابت را برمیداری و میروی. چون خیالت راحت است که یک مادر مهربان داری که اتاقت را مرتب میکند.
- هیچ کس هم نیست که سرت غر بزند، چون یک آقا بالاسر یا یک خانم بالا سر نداری!
این ها از بهانه های ازدواج دیرهنگام است که در مقاله چرا پسرها ازدواج نمی کنند هم کامل درباره آن توضیح دادیم.
دیگر دیدن یک دختر خانم بیست و هفت، هشت ساله یا یک آقا پسر سی و چهار پنج ساله که مجرد هستند، خیلی هم تعجب برانگیز نیست. دختران همپای پسران، درس میخوانند، فعالیت میکنند، درآمد دارند و قادرند زندگیشان را کم و بیش اداره کنند.
اما تحصیل، شغل، درآمد، فعالیتها و کارهای گوناگون هیچ کدام نمیتوانند جای یک همراه خوب برای روزهای تلخ و شیرین زندگی را بگیرند.
ازدواج با خودش تعهد و مسئولیت میآورد، تصمیم گیری های یکنفره را دو نفره می کند. آزادی های دوران مجردی را محدود می کند، اما از سوی دیگر نیازهای جسمی و روحی را برآورده می کند.
برای تان یک تکیه گاه عاطفی به همراه دارد. تنهاییتان را کمتر میکند و خلاصه یک جوان عاقل، به جای ازدواج دیرهنگام به وقتش ازدواج میکند.
خودش خوب میداند چرا قید همه خوشی های دوران مجردی را میزند تا زندگی تک نفرهاش بشود، زندگی مشترک.
ازدواج دیرهنگام و فرصت هایی که از دست میرود
نیازی نیست به آمار و ارقام تکیه کنیم تا بدانیم سن ازدواج بالا رفته است و ازدواج دیرهنگام شایع شده است.
به اطرافیانمان که دقت کنیم به وضوح میبینیم که دیگر، دختران و پسران به این سادگیها زیربار تاهل نمیروند.
غافل از اینکه امروز و فردا کردن برای ازدواج، یا جوانان را بیخیالتر میکند یا توقعات آنها را بالاتر میبرد.
امروزه ازدواج های بالاتر از ۳۵ سالگی برای مردان و زنان، ازدواج دیرهنگام محسوب میشود.
این در حالیست که با افزایش سن، شخصیت افراد به طور کامل شکل میگیرد و انعطافپذیریشان به حداقل میرسد.
دیگر نمیشود از او که نزدیک به چهل سالگی است توقع صبر و گذشت و محبت یک جوان تازه عروس یا تازه داماد را داشت.
بد نیست در ادامه اشتباهات رایجی که باعث دیر شدن این سنت حسنه میشود را بخوانید:
1- کار، کار و باز هم کار، یکی از عوامل ازدواج دیرهنگام
بسیاری از دختران و پسران آنقدر غرق در کار میشوند و به دنبال دستیابی به موفقیت میدوند که اصلا فراموش میکنند قرار است زندگی کنند.
برخی از پسران، با این بهانه که باید وضعیت اقتصادی مناسبی داشته باشند تا بتوانند برای خواستگاری پیش قدم شوند، ازدواج را به تاخیر میاندازند.
اما تعبیر آنها از وضعیت اقتصادی مناسب، یعنی داشتن خانه، ماشین، حساب بانکی سنگین و غیره! خوب این طبیعی است که تمام این امکانات در سنین بالا فراهم شود.
2- تعمیم تجارب ناخوشایند به همه افراد از دلایل دیر ازدواج کردن است
«همه دخترها دنبال پول پسرها هستند!» و «همه پسرها در نهایت خیانت میکنند!»
کافیست یک تجربه تلخ را به همه دختران و پسران نسبت دهید و با نگاهی بدبینانه آنها را قضاوت کنید، تا قید ازدواج را نه تنها برای چند سال که حتی برای همه عمر بزنید.
اگر تجربه ای تلخ دارید، سعی کنید آن را از باقی انسانها جدا کنید چرا که این همه بدبینی سبب سختگیری و وسواس میشود.
اگر موفق به حل کردن این مسئله نمیشوید به مشاور یا روانشناس مراجعه کنید.
شاید در ارتباط قبلیتان شما هم قصوری داشتهاید و با شناخت بهتر خودتان، انتخاب بهتر و مطمئنتری هم داشته باشید. البته این موارد اگر درمان نشوند به مرور سبب ایجاد انواع طرحواره های شده و در فرد ترس از ازدواج (گاموفوبیا) را ایجاد می کنند.
3- ملاک های فضایی و رویایی در سر می پرورانید
اگر منتظرید دختر شاه پریان را بیابید یا اینکه در انتظار شاهزادهای با اسب سفید (یا بهتر است بگویم با ماکسیمای سفید!) هستید لطفا در ملاکهایتان تجدید نظر کنید.
یکی از دلایل ازدواج دیرهنگام جوانان کمالگرایی های بی مورد است که هیچ توجیحی ندارند.
شما باید با توجه به شرایط خودتان و کسانی که با آنها در ارتباط هستید انتخاب کنید و مراقب باشید که در دام تک ملاکی شدن نیفتید.
یعنی نگویید «من فقط به کسی جواب مثبت میدهم که قدش ۱/۱۸۳ باشد!».
4- دیگر از من گذشته است
دختران و پسران زیادی را میشناسم که با گفتن همین جمله خیال خودشان را راحت کردهاند و قید ازدواج را زدهاند.
آنها دیگر نه به خواستگاری میروند و نه اجازه میدهند هیچ خواستگاری زنگ خانه را به صدا درآورد.
غافل از اینکه، در رد ازدواج دیرهنگام میتوان گفت انتخاب یک همراه برای زندگی، هر چند دیرهنگام، خیلی بهتر از هرگز انتخاب نکردن است.
5- ترس از تعهد و مسئولیت پذیری
ترس از تعهد و مسئولیت پذیری یکی از شایع ترین دلایل نداشتن تمایل به ازدواج است، به خصوص در جوانان امروز.
افراد زیادی در سطح ناخودآگاه از وابستگی عاطفی و الزامات زندگی مشترک هراس دارند. این ترس معمولاً ریشه در تجارب اولیه فرد دارد. برای مثال مشاهده روابط ناپایدار والدین، احساس کنترل گری در خانواده یا ناتوانی در مدیریت تعهد های شخصی.
از دید علم روانشناسی، چنین افرادی اغلب میان نیاز به صمیمیت و ترس از از دست دادن استقلال در نوسان اند. در نتیجه، ذهن آنها هر نوع ازدواج را معادل از دست دادن آزادی یا ورود به چرخه ای پرتنش می بیند.
استفاده از رویکردهایی مانند مشاوره با رویکرد رفتار درمانی شناختی و آموزش مهارت های ارتباطی در این زمینه مؤثر است.
6- فشارهای اقتصادی و آینده نامعلوم مالی
فشارهای اقتصادی و مالی که باعث استرس و نگرانی مالی می شوند یکی از مهم ترین دلایل عدم تمایل به ازدواج هستند.
از دید روانشناسی، احساس ناتوانی در تأمین نیازهای زندگی مشترک باعث ایجاد انواع اضطراب، کاهش اعتماد به نفس و اجتناب از مسئولیتهای بلند مدت میشود.
بسیاری از جوانان ازدواج را تصمیمی پرهزینه میدانند که میتواند آزادی مالی و آرامش روانی آنها را تهدید کند. تورم، بیکاری و افزایش توقعات اجتماعی نیز این فشار را دوچندان کرده است.
در واقع، ذهن فرد ازدواج را نه به عنوان یک پیوند عاطفی، بلکه به عنوان باری اقتصادی میبیند. اصلاح نگرش مالی و تقویت مهارت های مدیریت پول و اقتصادی میتواند در کاهش این ترس مؤثر باشد.
7- بی اعتماد به جنس مخالف
بی اعتمادی به جنس مخالف یکی از دلایل مهم کاهش تمایل به ازدواج است. در جلسات مشاوره آنلاین شکست عاطفی در ویکی روان مواردی را مشاهده می کنیم که با خاطر تجربیات تلخ گذشته دیگر حاضر به ورود به رابطه جدید نیستند.
این بی اعتمادی معمولاً ریشه در تجربه های منفی گذشته، خیانت، دروغ یا مشاهده روابط ناسالم دیگران دارد.
فردی که بارها احساس فریب یا ناامنی عاطفی را تجربه کرده، ناخودآگاه از تکرار آن وضعیت در ازدواج می ترسد. از دید روانشناسی، این افراد برای محافظت از خود مکانیزم های دفاعی فعال می کنند و از ورود به رابطه عمیق خودداری می کنند. بی اعتمادی اگر درمان نشود، به مرور به بدبینی عمومی و انزوا منجر می شود. درمان شناختی و بازسازی الگوهای ذهنی در جلسات مشاوره ازدواج ضروری است.
8- نداشتن مهارت های ارتباطی و تعامل با دیگران
این مورد در بچه های نسل زد بیشتر دیده می شود!
نداشتن مهارت های ارتباطی و حل تعارض یکی از موانع اصلی تمایل به ازدواج است که به آن فقدان مهارت های شروع رابطه هم گفته می شود. بسیاری از افراد از درگیری های عاطفی و اختلاف نظرها می ترسند، چون نمی دانند چگونه باید در موقعیت های تنش زا رفتار کنند.
از دید روانشناسی، ضعف در مهارت هایی مانند گوش دادن فعال، همدلی، بیان احساسات و کنترل خشم، باعث می شود فرد رابطه بلند مدت را پرخطر و پرتنش تصور کند.
در واقع، ترس از ناکامی در برقراری ارتباط مؤثر باعث اجتناب از ازدواج می شود. آموزش مهارت های ارتباطی و شناخت هیجانات شخصی در جلسات مشاوره پیش از ازدواج می تواند به افزایش اعتماد به نفس در روابط کمک کند.
9- نبود نیاز عاطفی یا استقلال بیش از حد
نبود نیازی عاطفی یا استقلال بیش از حد، از عوامل پنهان اما مؤثر در نداشتن تمایل به ازدواج است.
برخی افراد به دلیل تمرکز طولانی بر رشد فردی، شغلی یا تحصیلی، به مرحله ای می رسند که نیاز به همراهی عاطفی را در خود سرکوب می کنند.
از دید روانشناسی، این نوع استقلال اغلب ریشه در ترس از وابستگی یا تجربه ناایمنی در روابط گذشته دارد. چنین افرادی باور دارند که تکیه بر دیگران نشانه ضعف است و ترجیح می دهند کنترل کامل زندگی خود را حفظ کنند. در حالی که ازدواج سالم بر پایه همکاری و مشارکت شکل می گیرد، نه بر وابستگی یا سلطه گری.
پیشنهاد می کنیم حتما مقاله زن مستقل کیست را در ویکی روان مطالعه کنید تا بیشتر با دلایل ازدواج نکردن این افراد آشنا شوید.
10- تجربیات تلخ از خانواده و والدین دیگر دلیل دیر ازدواج کردن است
تجارب کودکی ناخوشایند از خانواده یا والدین می تواند تأثیر عمیقی بر نگرش فرد نسبت به ازدواج بگذارد و دلیلی باشد بر اینکه چرا دیر ازدواج می کنیم؟
مشاهده مشاجره های مداوم، طلاق و متارکه، بی توجهی عاطفی یا خشونت در خانواده باعث می شود کودک در بزرگسالی ازدواج را منبع تنش و درد بداند.
از دید روانشناسی بچه های طلاق، ذهن چنین افرادی ازدواج را با ترس، شکست و ناامنی پیوند می دهد. به همین دلیل، ناخودآگاه از ورود به رابطه جدی یا تشکیل خانواده پرهیز می کنند. درمان این الگوها نیازمند بازسازی تصویر ذهنی از رابطه و تجربه دوباره احساس امنیت عاطفی است. مشاوره فردی و مشاوره برای زوج درمانی می تواند به اصلاح این باورها کمک کند.
11- درخواست های زیاد از همسر آینده دیگر دلیل دیر ازدواج کردن است
سطح بالای توقعات از شریک زندگی یکی از دلایل مهم بی میلی به ازدواج است. در بسیاری از موارد، افراد معیارهایی غیرواقعی یا ایده آل گرایانه برای انتخاب همسر دارند که با واقعیت زندگی مشترک همخوانی ندارد.
تجربیات به دست آمده از جلسات مشاوره زوج درمانی تلفنی در ویکی روان نشان می دهد، این تمایل به کمال گرایی معمولاً ریشه در ناامنی درونی یا ترس از شکست دارد. فرد به جای تمرکز بر رشد رابطه، در پی یافتن «همسر کامل» است و همین باعث تأخیر یا اجتناب از ازدواج می شود.
چنین دیدگاهی به مرور احساس تنهایی و نارضایتی از دیگران را افزایش می دهد. آگاهی از محدودیت های انسانی و پذیرش واقع بینانه شریک زندگی، کلید اصلاح این نگرش است.
پسرها دیرتر ازدواج می کنند یا دخترها
پژوهش های اجتماعی می گویند، دیر ازدواج کردن در پسرها بیشتر از دخترها دیده می شود. این تفاوت چند علت علمی دارد:
| چرا دیر ازدواج میکنیم؟ (دخترها و پسرها) | توضیح روانشناختی |
|---|---|
| فشار اقتصادی | مسئولیت مالی خانواده در بسیاری از فرهنگ ها بر عهده مرد است، بنابراین مشکلات شغلی و مالی ازدواج را به تأخیر می اندازد. |
| تمایل به ثبات شغلی و جایگاه اجتماعی | پسران معمولاً منتظر رسیدن به موقعیت مطمئن تر و پایدارتر هستند تا بتوانند با اطمینان بیشتری تصمیم به ازدواج بگیرند. |
| آزادی بیشتر در انتخاب زمان ازدواج | محدودیت سنی و فشار فرهنگی بر زنان بیشتر است، در حالی که مردان احساس اضطرار کمتری برای ازدواج دارند و تصمیم گیری را به زمان دلخواه خود موکول می کنند. |
در نتیجه، عوامل اقتصادی، فرهنگی و نقش های جنسیتی باعث می شوند دیر ازدواج کردن در پسران شیوع بیشتری داشته باشد. در جامعه امروز ایران هم دهه شصتی های زیادی هستند که هنوز ازدواج نکرده اند.
چطور دیر ازدواج کردن درمان می شود؟
حالا می دانیم دلیل دیر ازدواج کردن دخترها و پسرها چیست؟ بعضی از آنها ناخواسته و تعدادی خواسته ایجاد می شوند:
| چطور ازدواج دیرهنگام را درمان کنیم؟ | توضیح |
|---|---|
| تقویت مهارت های ارتباطی | آموزش مهارت های گفت وگو، گوش دادن فعال و حل تعارض به افراد کمک می کند تا در روابط جدی تر و آگاهانه تری وارد شوند. |
| استفاده از مشاوره قبل از ازدواج | مراجعه به مشاور روانشناس تلفنی یا حضوری برای بررسی آمادگی های روانی و رفع ترس از تعهد می تواند تصمیم گیری را آسان تر کند. |
| مدیریت انتظارات و واقع گرایی | بازبینی معیارهای غیرواقعی و پذیرش محدودیت های طبیعی انسان ها باعث می شود فرد با دید منطقی تری به ازدواج نگاه کند. |
| بهبود وضعیت اقتصادی | برنامه ریزی مالی، افزایش مهارت های شغلی و حمایت اجتماعی می تواند نگرانی های اقتصادی درباره ازدواج را کاهش دهد. |
| تغییر نگرش فرهنگی | آموزش و گفت وگو درباره ازدواج سالم در رسانه ها و خانواده ها می تواند کلیشه های منفی و ترس از ازدواج را کاهش دهد. |
| تقویت خودآگاهی و رشد فردی | شناخت نیازها، احساسات و اهداف شخصی باعث می شود فرد انتخاب آگاهانه تری برای ازدواج داشته باشد و از تعلل در تصمیم گیری دوری کند. |
با این حال برای استفاده از خدمات اختصاصی تحت نظر متخصص، پیشنهاد می کنیم از خدماتی مانند مشاوره آنلاین پیش از ازدواج در ویکی روان از سراسر دنیا استفاده کنید.
پیشنهاد ویکی روان به افراد مجرد
اگر احساس میکنید برای حل این موضوع و مقابله با ازدواج دیر هنگام نیاز دارید با یک فرد متخصص و روانشناس صحبت کنید، میتوانید از بخش مشاوره روانشناسی غیرحضوی سایت ویکی روان استفاده نمائید. یک فرد متخصص میتواند تمام ابهامات و سوالات ذهنی شما را رفع و دورنمای بهتری را برایتان ایجاد نماید.
به قلم شیما نادری
