۱۱ مورد از نشانه های بازگشت به اعتیاد در روانشناسی

نشانه های بازگشت به اعتیاد بدترین اتفاق برای فردی است که تصمیم جدی برای ترک کردن اعتیاد گرفته است. علائم بازگشت به اعتیاد مهم ترین موضوعی است که مشاور ترک اعتیاد در معتادین به دنبال آنها می گردد چون زنگ خطری برای بازگشت به مسیر اشتباه قبلی است. در این مطلب سایت ویکی روان به بررسی کامل نشانه‌ های بازگشت اعتیاد از دید علم روانشناسی می پردازیم.

مهم ترین نشانه‌ های بازگشت اعتیاد

با وبلاگ روانشناسی ویکی روان همراه باشید.

عود کردن اعتیاد چیست؟

عود کردن به بازگشت یک بیماری اشاره دارد. بیماری‌ های عفونی مانند مالاریا، دوره‌ های طولانی و بدون علائم دارند که منجر به عود یا بازگشت علائم می‌ شوند.

از نظر متخصصین و مشاورین ترک اعتیاد، عود به معنای بازگشت به اعتیاد است. نوع اعتیاد خیلی تعیین کننده نیست، بلکه مهم ترین موضوع وجود نشانه های بازگشت به اعتیاد است که در فرد دیده می شود.

اگر بیماری اعتیاد مربوط به مصرف الکل و مواد مخدر یا حتی بازگشت اعتیاد به خالکوبی کردن باشد، عود بیماری خطرناکی است. در طول هوشیاری ممکن است تحمل شما نسبت به کنترل نفستان کاهش یافته و خطر مصرف بیش از حد یا تکرار اعمال اعتیاد گونه را افزایش دهد.

عود کردن و بازگشت به اعتیاد در روند بهبود الکل و مواد مخدر معمول است. تخمین زده می‌ شود که بیش از ۹۰٪ افراد در دوره بهبودی قبل از اینکه به هوشیاری پایدار (ترک کردن دائم) برسند حداقل یک بار نشانه‌ های بازگشت به اعتیاد در آنها دیده شده است.

تفاوت لغزش و بازگشت اعتیاد

شاید همیشه بازگشت به اعتیاد درمیان نباشد و ما با نشانه هایی از لغزش روبرو هستیم که بخشی از روند درمان است. این نکات قبلا در مقاله چطور اعتیاد را ترک کنیم بررسی شده اند.

نشانه بازگشت اعتیاد بعد از ترک

اما علائم بازگشت به اعتیاد کدامند و چطور باید آنها را تشخیص داد؟ در ادامه به آنها می پردازیم:

۱- تغییر نگرش

به دلایلی، شما متوجه می شوید که شرکت در برنامه ریکاوری یا جلسات مشاوره روانشناسی اعتیاد مناسبتان نیست. احساس می‌ کنید چیزی اشتباه است، اما نمی‌ توانید دقیقا تشخیص دهید که چیست.

اینجا به بحث تغییر نگرش می رسیم، یعنی حتی فرد تمایل مجدد به بازگشت به اعتیاد پیدا می کند!

۲- استرس بالا

بارها در ویکی روان درباره مضرات انواع استرس مزمن و تاثیر آن بر جنبه روانی زندگی افراد صحبت کردیم.

افزایش استرس در زندگی شما می‌ تواند به دلیل یک تغییر بزرگ در شرایط و یا فقط چیزهای کوچک باشد. بازگشت به “دنیای واقعی” پس از وقفه‌ ای در درمان خانگی اعتیاد شرایط بسیار استرس زایی را ایجاد می‌ کند.

بیشترین خطر در واکنش بیش از حد به آن شرایط است، اگر خلق و خوی نامتعادل یا احساسات مثبت یا منفی دارید باید مراقب باشید.

۳- حاشا کردن دوباره از نشانه های بازگشت به اعتیاد است

انکار مصرف مواد مخدر الکی نیست بله انکار استرسی است که بر شما وارد شده است! به همین دلیل افراد در روند جلسات ترک اعتیاد آنلاین یا حضوری کلا همه چیز را حاشا می کنند.

شما سعی می‌ کنید خود را متقاعد کنید که همه چیز خوب است، اما اینطور نیست. ممکن است ترسیده یا نگران باشید، اما این احساسات را کنار می‌ گذارید و درباره‌ اش با دیگران صحبت نمی‌ کنید.

۴- عود کردن علائم ترک

اضطراب، اختلال افسردگی، بی‌ خوابی و از دست دادن حافظه ممکن است مدت‌ ها پس از ترک مشروبات الکلی یا مصرف مواد مخدر ادامه یابد. این علائم به عنوان علائم ترک حاد شناخته می‌ شوند، می‌ توانند در زمان بروز استرس برگردند. آنها خطرناک هستند زیرا ممکن است وسوسه شوید خود را دوباره با الکل یا مواد مخدر درمان کنید.

به همین دلیل متخصصین از مشاهده ناگهانی موارد بالا به عنوان نشانه های بازگشت به اعتیاد یاد می کنند و بسیار زیاد معتادین را تحت نظر دارند.

۵- تغییرات رفتار هم از نشانه های ظاهری برگشت اعتیاد است

شما ممکن است شروع به تغییر برنامه روزانه خود کنید که با هوشیاری اولیه با کمک مشاور ترک اعتیاد خود ایجاد کردید و به شما کمک کرد تا رفتارهای جدی خود را با جایگزین‌ های سالم جایگزین کنید. ممکن است از موقعیت‌ هایی که نیاز به ارزیابی رفتار شما دارد، اجتناب کرده و یا حالت تدافعی به خود بگیرید.

همین تغییر رفتار به معنی تغییر نگرش است که بالاتر به آن اشاره کردیم و نشانه خوبی در روند ترک نیست.

این مورد به خصوص در انواع اعتیادهای رفتاری مانند اعتیاد غذایی یا حتی اعتیاد به ورزش کردن زیاد دیده می شود.

۶- شکست اجتماعی

ممکن است در ارتباط با دیگران احساس ناراحتی و معضب بودن کنید و بهانه‌ هایی برای معاشرت با دیگران بیاورید. شما دیگر به جلسات گروه پشتیبانی ترک اعتیاد نمی‌ روید یا تعداد جلسات را کوتاه کرده و شروع به منزوی کردن خود می کنید.

در کل تغییر رفتار در مراودات اجتماعی فرد معتاد از بدترین نشانه‌ های بازگشت اعتیاد است.

۷- از دست دادن ساختار زندگی شخصی

شما شروع به کنار گذاشتن برنامه روزمره می‌ کنید که در اوایل با انگیزه بالا برای بازگشت به مسیر صحیح زندگی ایجاد کرده‌ اید. ممکن است تا دیر وقت خواب باشید، بهداشت فردی یا وعده‌ های غذایی را نادیده بگیرید و در کل رفتارهای زیادی از خود بروز دهید که نشان دهنده خروج از ساختار واقعی زندگی باشد.

اگر مشاور روانشناس آنلاین یا حتی حضوری در کنارتان داشته باشید به خوبی می تواند این نشانه های بازگشت به اعتیاد را مشاهده کرده و با اصلاحاتی شما را به مسیر درست قبلی بازگرداند. اینجاست که اهمیت حضور یک متخصص در کنارتان خود را بیشتر نشان می دهد.

۸- مشکل در انواع تصمیم‌ گیری ها هم از علائم بازگشت به اعتیاد است

شما برای تصمیم‌ گیری مشکل دارید و یا تصمیمات نادرست می‌ گیرید!

ممکن است فکر کردن برایتان دشوار باشد و شما به راحتی گیج شوید. ممکن است احساس کنید بدون دلیل مشخص احساس آرامش ندارید و به راحتی اذیت و عصبانی می‌ شوید.

تمام این موارد را با مشاورتان در میان بزارید تا از نظر روانی شما را حمایت کند، جای نگرانی نیست فقط باید کار صحیح را انجام دهید.

۹- نشانه های بازگشت به اعتیاد : از دست دادن کنترل است

شما انتخاب های غیر منطقی دارید و قادر به قطع یا تغییر آن ها نیستید.

خیلی راحت با افرادی که به شما کمک می‌ کنند بر اعتیاد غلبه کنید قطع رابطه می کنید. فکر می‌کنید که می توانید به نوشیدن الکل در مهمانی‌ ها و یا مصرف مواد مخدر تفریحی برگردید و می‌ توانید آن را کنترل کنید.

ممکن است باور کنید که هیچ امیدی نیست. شما اعتماد به توانایی خود در مدیریت زندگی خود را از دست می دهید. این نشانه ها را جدی بگیرید و از کنارشان گذر نکنید.

۱۰- از دست دادن گزینه ها

در این حالت شروع به محدود کردن گزینه‌ های خود می‌ کنید. در همه جلسات با مشاوران غلبه بر اعتیاد و گروه‌ های پشتیبانی شرکت نمی کنید و هرگونه درمان دارویی را قطع می کنید. ممکن است احساس تنهایی، ناامیدی، عصبانیت، کینه و تنش کنید. ممکن است احساس ناتوانی و ناامیدی داشته باشید.

این محدود کردن خود و گزینه های خوبی که در کنارتان هستند متاسفانه از نشانه های بازگشت به اعتیاد هستند.

۱۱- مرحله نهایی: عود مجدد

شما سعی در مصرف الکل یا مواد مخدر کنترل شده برای کوتاه مدت دارید، اما از نتایج ناامید شده و شرم و گناه زیادی را تجربه می‌ کنید.

به سرعت کنترل خود را از دست می‌ دهید و مصرف الکل و مواد مخدر از کنترلتان خارج می‌ شود. این امر باعث افزایش مشکلات روابط، شغل، پول و نقدینگی، سلامت روحی و جسمی می‌ شود و دوباره به هوشیاری نیاز دارید.

همانطور که بالاتر اشاره کردیم، عود کردن امری طبیعی است اما باید آگاهانه آن را مدیریت کنید.

راه جلوگیری از بازگشت اعتیاد از دید روانشناسی

همانطور که در مقاله تعریف بیماری اعتیاد در ویکی روان گفتیم، عود کردن به دنبال درمان اعتیاد به مواد مخدر و الکل و هر نوع دیگر اعتیاد امری عادی و قابل پیش بینی است، اما همچنین قابل پیشگیری است. دانستن علائم هشدار دهنده و مراحلی که منجر به عود می شود می تواند به شما در انتخاب سالم و اقدامات جایگزین کمک کند.

اگر عود کردن اعتیاد اتفاق بیفتد، پایان جهان نیست. اگر این اتفاق افتاد، مهم است که به عقب برگردید، خود را غبار روبی کنید و در مسیر بهبودی قرار بگیرید.

پیشنهاد ویکی روان در این موارد

همانطور که مشاهده کردید دلایل زیادی برای مشاهده نشانه‌ های بازگشت اعتیاد وجود دارد.

اگر به هر دلیل نشانه های ظاهری برگشت اعتیاد را در خود مشاهده می کنید تا احساسی درونی نسبت به تکرار اعمال اعتیاد آور دارید بهتر است سریعا با مشاور یا مربی ترک اعتیاد خود صحبت کرده و او را در جریان قرار دهید.