تربیت فرزند پسر لجباز برای پدر و مادر بسیار دشوار است چوت اخلاق پسرها با دخترها متفاوت بوده و فشار روانی بیشتری به والدین وارد می کند. مشاوره کودک راهی برای یادگیری شیوه تربی تکردن پسر لجباز است، اما در این مطلب سایت مشاوره روانشناسی ویکی روان به بررسی بهترین راهکارها از دید علم روانشناسی کودک می پردازیم.
فهرست موضوعات بررسی شده
شیوه تربیت فرزند پسر لجباز
با بخش مقاله های روانشناسی کودک و نوزاد در ویکی روان همراه باشید.
قبلا در ویکی روان درباره شیوه رفتار با فرزند پسر توضیح دادیم. دنیای پسر بچه ها با دخترها بسیار متفاوت است به همین خاطر مادرها نباید تجربیات دوران کودکی خود را در تربی تفرزند پسر لجباز دخیل کنند.
برای مدیریت تربیت فرزند نیاز به راهنمایی دارید؟
همین حالا با یک روانشناس در ارتباط باشید.
محمد رضا سعید فیروزه
دکترای روانشناسی
امکان رزرو فوری
دریافت مشاوره محمد رضا سعید فیروزه
ملیحه امیری راد
مشاور روانشناس
امکان رزرو فوری
دریافت مشاوره ملیحه امیری راد
علی اشرف نورمحمدی
دکتری روانشناسی
امکان رزرو فوری
دریافت مشاوره علی اشرف نورمحمدیداستان واقعی از داشتن پسر بچه لجباز و بهانه گیر
سوالات زیادی در بخش مشاوره ویکی روان دریافت می کنیم که والدین دنبال پاسخ به سوالاتی مانند چگونه با لجبازی پسر بچه رفتار کنیم هستند و نمی دانند بهترین شیوه رفتاری چیست. در ادامه یکی از موارد واقعی را بررسی می کنیم:
پرسش:
من یک پسر بچه ۵ ساله دارم که خیلی باهاش مشکل دارم تا جایی که خودم دارم مشکل روانی پیدا می‌کنم. این مشکلات از بدو تولد شروع شد تا همین امروز.
از تولد تا ۶ ماهگی گریه می‌کرد چون کولیک داشت. به خاطر همین غذا نمی‌خورد و بد غذا و بد خواب شد. تا ٣ سالگی زبون باز نکرد. دو سالی هست که لجباز و بهانه‌گیر شده و بدخوابه و در حال حاضر پرخاشگر شده و از پیر و جوان گرفته همه رو تهدید می‌کنه و می‌زنه.
اصلا به حرف من و پدرش گوش نمی‌ده و با بچه برادرم که هم‌سن خودش هست خیلی مشکل داره تا جایی که اون بچه از این می‌ترسه و سرخورده شده. من حس می‌کنم به ته خط رسیدم. لطفا کمکم کنید.
پاسخ روانشناس:
سلام دوست عزیز.
پیرو سوال مطرح شده، فرزند شما چون از تولد تا شش ماهگی کولیک معده داشته شما توجه بسیار زیاد کردید و کم کم فرزند شما به توجه زیاد عادت کرده و شما با توجه به گذشت زمان توانایی خود را از دست داده‌اید که بخواهید به همان سبک و سیاق عمل کنید.
بچه‌ها در سن سه سالگی به دلیل مرحله خودمحوری، لجباز و پرخاشگر می‌شوند و هر چیزی را پرتاب می‌کنند. بهتر است برای بهبودی این شرایط به فرزندمان هشدار ندهیم که این کار را نکن.
بهتر است قهر کنیم و تا مدت زمان کوتاهی صحبت نکنیم و طوری رفتار کنیم که رفتار و عملکرد ما قابل پیش بینی نباشد. به این صورت می‌توانید ایشان را کنترل کنید. اما بررسی اختصاصی توسط مشاور کودک می تواند مفید باشد، حتی از راه دور.
بهترین شیوه رفتار با کودک پسر لجباز چطور باید باشد؟
از دید روانشناسی رفتار با پسر بچه لجباز باید ترکیبی از:
- حفظ آرامش
- داشتن قاطعیت
- و درک نیازهای او
باشد. لجبازی در پسر بچه ها همیشه نشانه بدرفتاری یا بی تربیتی نیست. گاهی کودک می خواهد استقلال خود را نشان دهد، گاهی خسته است، گاهی توجه می خواهد و گاهی هنوز بلد نیست احساسش را درست بیان کند.
پس اولین قدم این است که والدین به جای جنگ قدرت، علت رفتار کودک را ببینند.
اما اینها مواردی هستند که در جلسات مشاوره به والدین پسر بچه های بهانه گیر و لجباز آموزش داده می شود:
1- با او وارد لجبازی نشوید
وقتی کودک می گوید «نه»، اگر شما هم با عصبانیت جواب بدهید، دعوا تبدیل به مسابقه قدرت می شود. آرام بمانید و کوتاه، واضح و محکم صحبت کنید.
2- قانون ها را ساده و ثابت نگه دارید
پسر بچه بهانه گیر و لجباز شما وقتی می بیند یک روز قانونی جدی است و روز دیگر نه، بیشتر مقاومت می کند. مثلا اگر زمان بازی با تبلت نیم ساعت است، هر روز همین قانون اجرا شود.
3- به او حق انتخاب محدود بدهید
به جای اینکه بگویید «همین الان لباس بپوش»، بگویید: «لباس آبی را می پوشی یا خاکستری را؟» با این روش کودک احساس کنترل می کند، اما شما همچنان مسیر را تعیین کرده اید.
داشتن حس انتخاب به بچه ها احساس خوبی می دهد.
4- رفتار خوبش را سریع تشویق کنید
بچه های لجباز معمولا زیاد بابت رفتار بدشان دیده می شوند. وقتی همکاری می کند، حتی کوچک، همان لحظه بگویید: «دیدم بدون بحث اسباب بازی هایت را جمع کردی، این کارت خیلی خوب بود.»
5- قبل از دستور دادن، ارتباط بگیرید
گاهی کودک چون درگیر بازی یا هیجان است حرف شما را نمی شنود. کنار او بنشینید، اسمش را صدا کنید، تماس چشمی بگیرید و بعد درخواست خود را بگویید.
6- تهدید و تنبیه شدید را کم کنید
ترساندن کودک شاید همان لحظه جواب بدهد، اما در بلند مدت لجبازی، پنهان کاری یا پرخاشگری را بیشتر می کند.
پیشنهاد می کنیم پیامد رفتار ناشایست او را منطقی توضیح دهید. مثلا: «اگر اسباب بازی ها جمع نشود، بعد از شام دیگر وقت بازی نداریم.»
7- احساسش را نام گذاری کنید
بگویید: «می دانم ناراحتی چون نمی خواهی بازی را قطع کنی.» همین جمله ساده به کودک کمک می کند احساس کند فهمیده شده، بعد راحت تر با شما همکاری می کند.
8- خودتان الگوی کنترل خشم باشید
پسر بچه ها بیشتر از چیزی که می شنوند، از چیزی که می بینند یاد می گیرند. اگر والدین هنگام ناراحتی داد بزنند، کودک هم همین روش را برای مخالفت انتخاب می کند.
یادتان باشد در شیوه برخورد با کودک لجباز به عنوان والدین او، هدف این نیست که همیشه حرف شما به کرسی بنشیند، بلکه هدف این است که کودک یاد بگیرد خواسته هایش را بدون داد زدن، گریه شدید یا مقاومت افراطی بیان کند.
قاطع باشید، اما تحقیر نکنید. مهربان باشید، اما بی قانون نه. همین تعادل، لجبازی کودک را کم کم قابل کنترل تر می کند.
چرا شیوه تربیت پسر بچه لجباز متفاوت است و نیاز به دقت بیشتری دارد؟
اگر بدانید تعریف کودک لجباز چیست و چرا این رفتارها از او سر میزند بیشتر او را درک می کنید. در واقع نوع رفتار با انسان لجباز تا حد زیادی مشخص می کند چه بازخوردی از آنها دریافت می کنیم. در واقع تربیت فرزند پسر لجباز نیازمند رعایت اصولی است که اطرافیان و والدین باید آنها را رعایت کنند. در جلسات مشاوره برای کودکان لجباز توضیحات کامل داده می شود با این حال در ادامه بیشتر به شیوه تربیت فرزند پسر لجباز می پردازیم.
1- نابالغی
ممکن است فرزندتان کاملا متوجه نشود که چرا انجام برخی از کارها غیرمجاز است. بلوغ با افزایش سن اتفاق می‌افتد و اگر فرزندتان ببیند دوستانش کاری را انجام می‌دهند که معمولا شما اجازه نمی‌دهید او انجام دهد، باعث شکل گیری رفتار لجوجانه در او می‌شود. هیچ منطقی هم در این مورد کمکی نمی‌کند.
با این حال به عنوان والد وظیفه شما است این رفتار را بر اساس اصول تربیت فرزند به سمت مصبت هدایت کنید. در واقع یکی از روش های درست تربیت فرزند پسر این است که ریشه هر رفتار او را بررسی کرده و راهکار ارائه دهید. حضور در جلسات مشاوره کودک و نوجوان کمک می کند با روش های نوین در تربیت فرزند پسر لجباز آشنا شوید.
2- به او حق انتخاب بین چند گزینه بدهید
بهترین راه حل برای مدیریت رفتار لجبازانه پسرتان، منحرف کردن توجه اوست. در شرایطی که فقط یک «نه» بلند در پاسخ به سوالاتتان می‌شنوید این روش بهترین راه حل است. به جای دستور به او دستورالعمل بدهید. به فرزند لجبازتان امر نکنید. به احتمال زیاد نتیجه معکوس خواهد داشت، و در نتیجه، باید با صدای بلند «نه» و «نمی‌خواهم» و غیره مقابله کنید.
این تکنیک برای تربیت فرزند پسر در سن بلوغ هم کارایی دارد و علم روانشناسی تاکید زیادی بر آن دارد.
3- مقایسه کردن را کنار بگذارید
بعضی از والدین وسواس مقایسه کردن دارند و برخی از بچه‌ها دائم با دوستان یا خواهر و برادرشان مقایسه می‌شوند، که در طول زمان آزار دهنده است. با مقایسه کردن، برخی از کودکان رفتار لجبازانه را به عنوان راهی برای مقابله با ناامیدی از خود نشان می‌دهند. متاسفانه این مقایسه کردن ها در رفتار با فرزند ناتنی هم زیاد دیده می شود که زمینه ساز ناسازگاری های بیشتر بچه ها را فراهم می کند.
یادتان باشد در روند تربیت فرزند پسر لجباز نباید از کارهایی که موجب تحریک روانی آنها می شوند استفاده کنید.
4- او را با مهارت های سرگرم کننده در اوقات فراغت درگیر کنید
یکی دیگر از ترفندهای عالی در تربیت کردن پسر بچه لجباز این است که اجازه ندهید فرزندتان بیکار شود. بله، درست شنیدید! یک بچه بیکار هوس دردسر می‌کند و به این ترتیب به یک مبارزه جدید به روز پرمشغله شما اضافه می‌شود، چیزی که ما نمی‌خواهیم، درست است؟
نکته کلیدی این است که اوقات فراغت فرزندتان را مدیریت کنید. بازی ها و اسباب بازی‌های چالش برانگیز معمولا بچه های سرسخت را به خود جذب می‌کنند. به بازی‌هایی فکر کنید که تاثیر چالش برانگیزی دارند و اسباب بازی‌هایی که به طبیعت کنجکاو کودک شما علاقمند هستند. برای مثال، ببینید کودک چهار ساله سرسخت شما چند بلوک می تواند جمع کند و در کیف قرار دهد.
پیشنهاد می کنیم مقاله رفتار درست مادر با فرزند را در ویکی روان مطالعه کنید.
5- به استقلال آنها احترام بگذارید
با بزرگ شدن کودک، نیاز او به مستقل بودن نیز بیشتر می‌شود. اگر کودک شما اغلب احساس می‌کند که توسط شما کنترل می‌شود، شاید برای اثبات استقلال خود لجباز باشد. به فرزندتان اجازه دهید خودش چیزها را کشف کند، البته تا زمانی که خطرناک نباشد.
یکی از دلایل بد رفتاری بچه ها عدم آگاهی والدین از اهمیت احترام گذاشتن به استقلال بچه ها است. در تربیت فرزند پسر لجباز باید بدانید مهم ترین خواسته او داشتن استقلال و حریم شخصی هر چند کوچک است. در جلسات مشاوره کودک پرخاشگر هم توضیحات کامل در این مورد داده می شود.
مطالب مشابه با تربیت فرزند پسر لجباز در ویکی روان:
6- دادن یک پاداش کوچک ضرری ندارد
شاید این عبارت را شنیده باشید، اگر از کسانی که سزاوار قدردانی هستند قدردانی نکنید، آنها یاد خواهند گرفت کارهایی را که قدردانشان هستید را انجام ندهند»، این امر برای هر گروه سنی صدق می‌کند، چه یک کودک با اراده یا فرد بالغ.
عبارات تشویقی کوچکی مانند:
- تو عالی انجام دادی
- تو راهی برای انجامش پیدا کردی
- من به تو افتخار می کنم
می تواند روحیه افراد را تا حد زیادی شاد کند. همین کلمات قدردانی می‌توانند فرزند تسلیم ناپذیر شما را به گونه‌ای تغییر دهند که تصورش را هم نمی‌کنید. والدین هوشمند از تاثیر تشویق بر کودکان آگاهی دارند و در تربیت فرزند پسر لجباز به وفور از آن استفاده می کنند. این تکنیک باعث می شود ارتباط سازنده تری با بچه ها برقرار کنید. از دید روانشناسی یکی از راه های علاقه مند کردن بچه ها به درس خواندن همین تشویق کردن های مداوم والدین است.
7- دیدگاه او را درک کنید
این طبیعت انسان است که در مورد چیزهای خاصی کنجکاو باشد و دقیقا، کودکان خردسال نیز در مورد همه چیز کنجکاو هستند.
پسر بچه های لجباز اغلب می‌خواهند همه چیز را به یکباره یاد بگیرند، و ممکن است نظرات قاطعی داشته باشند، که آنها را مجبور به انجام یک روال مشخص شده دشوار می‌کند.
به عنوان مثال، اگر فرزند چهارده ساله شما دیر به خواب می‌رود، او را مجبور به خوابیدن نکنید. در عوض، از او بپرسید که چرا نمی خواهد زود بخوابد.
8- نداشتن الگو مضر است
کودکان رفتار اطرافیان خود را مشاهده می‌کنند. اگر شما، همسرتان یا هر عضو دیگری از خانواده اغلب رفتار لجوجانه‌ای را در خانه از خود نشان می دهید، ممکن است فرزندتان نیز همین رفتار را داشته باشد. علاوه بر این، اگر ببیند که دوستانش لجبازی می‌کنند، شاید فکر کند که او هم می‌تواند همین کار را انجام دهد.
مشاوران پیشنهادی ویکی روان برای تربیت فرزند پسر لجباز:
9- در تربیت فرزند پسر لجباز به رفتارهای خودتان بیشتر توجه کنید
پسر بچه های لجوج و لجباز از والدین الگو برداری می کنند. شاید عجیب باشد اما خواسته و ناخواسته بچه ها شبیه ما می شوند و از ما تاثیر می گیرند. این ساده ترین تکنیک روانشناسی برای رفتار با بچه های سخت است که والدین می توانند با تغییر در شیوه رفتاری خود راهکارهای جدیدی در تربیت فرزند پسر لجباز پیدا کنند.
پیشنهاد ویکی روان برای والدین گرامی
احتمالا الان ایده های متنوعی برای شیوه تربیت فرزند پسر لجباز دارید. یادتان باشد این شیوه رفتار فرزنداتان می تواند تبدیل به عادت و اخلاق همیشگی او شود، پس در صورت ادامه دار بودن این روند باید راهکارهای اصولی تری پیدا کنید.
در صورت نیاز می توانید در سایت ویکی روان از خدمات مشاوره تلفنی روانشناسی برای ارتباط صوتی با متخصص یا مشاوره آنلاین روانشناسی برای ارتباط اینترنتی با روانشناس استفاده کنید. اگر ایران حضور ندارید، استفاده از مشاوره روانشناسی خارج از کشور با پرداخت ارزی و دلاری بهترین راهکار است. همچنین امکان استفاده از دیگر جلسات مانند مشاوره کودکان بیش فعال و مشاوره برای کودکان عصبی در ویکی روان فراهم شده است.
