خانه / روانشناسی / بیوریتم (biorhythm) چیست؟
بیوریتم

بیوریتم (biorhythm) چیست؟

شاید شما هم مثل خیلی‌ها تجربه کرده باشید که بعضی روز ها از قدرت و انرژی زیادی برخوردارید و قادر به انجام هر کاری هستید و بعضی وقت‌ها آنقدر خسته و بی‌رمق (علیرغم خواب و استراحت کافی) هستید که از انجام کارهای ساده خود نیز رنجور می‌شوید.

گاهی اوقات سرحال و شاداب هستیم و برعکس بعضی روزها بی‌دلیل کسل و بی‌حوصله هستیم. قدرت ذهن ما نیز چنین است؛ بعضی ایام خوب یاد می‌گیریم و حافظه خوبی داریم اما در برخی مواقع کند‌ ذهن و تنبل می‌شویم، به راستی چرا چنین حالتی در ما رخ می‌دهد؟ این مسئله به خاطر وجود بیوریتم در سیستم وجودی ماست.

بیوریتم چیست و چه تاثیری بر ما دارد؟

با سایت روانشناسی ویکی روان همراه باشید.

میانگین طول یک فیلم ۹۰ دقیقه است و به نظر نمی رسد که این موضوع اتفاقی باشد. اگر از متخصصینی که در این زمینه آگاهی دارند سوال کنید به شما می گویند که بسیاری از عملکردهای بدن و مغز شما در چرخه ای تقریبا ۹۰ دقیقه یک بار عمل می کند و پیش رفتن با جریان بیوریتم های بی نظیر به شما کمک می کند تا انگیزه و توجه خود را برای هر کاری که در دست دارید حفظ کنید.

ما انسان ها، همچون دیگر جانداران در جهانی زندگی می کنیم که اساسا و همیشه به وسیله چرخه های روز و شب مشخص شده است. این واقعیت خارجی زندگی دارای قرینه ای در بدن ماست؛ از ابتدای زمان این ریتم های اساسی در مغز ما حک شده اند تا بدن ما در تقارن با محیط زیست سازماندهی شود.

مغز چگونه این کار را که از طریق سیستم دقیقی از سیگنال های ایجاد شده که از نور به وجود می آیند، انجام می دهد؟

نور به چشم ما برخورد می کند، سلول های عصبی مشخصی در چشم ما طول موج های نور طبیعی را تشخیص می دهند، سیگنال به مغز فرستاده می شود و مغز پیام هایی را تقریبا به هر سیستمی از بدن می فرستد تا فعالیتی را جلو ببرد یا آن را متوقف کند.

حتما بخوانید

با توجه به ویژگی این مرکز کنترل، عملکرد سیستم جسمانی، هر یک با دیگری هماهنگ است.

همچون دنیای اطراف ما، ساعت های بیولوژیکی ما به گونه ای تنظیم شده اند که در چرخه ای حدودا ۲۴ ساعته تکرار می شوند.

سیستم بدن ما به گونه ای طراحی شده است که چرخه ی خوابیدن و بیدار شدن ما در چرخه ای حدودا ۲۴ ساعته تکرار می شود و به عنوان ریتم های شبانه روزی ما شناخته می شوند.

در واقع انرژی فیزیکی، حالات روحی و وضعیت احساسات ما و نیز توان فکری و قدرت یادگیری و حتی حس ششم ما همه به شکل دوره‌ای (پریودیک) کم و زیاد می‌شوند.

در وجود انسان سطوح انرژی‌های مختلفی وجود دارد که از بدو تولد فرد شروع به زیاد شدن و سپس کم شدن می‌کند و تکرار این دوره به‌ طور متناوب ادامه می‌یابد و تغییر این دوره‌ها باعث تغییر حالات مختلفی در انسان می‌شود. 

معنای بیوریتم چیست؟

واژه بیوریتم در واژه نامه آکسفورد به صورت زیر تعریف شده است: «هر الگوی مکرری از فعالیت‌های فیزیکی، احساسی و اداراکی که بر رفتار انسان اثر می‌گذارد» و معادل فارسی آن «زیست‌آهنگ» نامیده می‌شود.

بیوریتم

بیوریتم دانش شناخت ریتم‌های بدن انسان است. تئوری بیوریتم چنین می‌گوید: 

«بدن شما داری چهار ریتم و سیکل اصلی است که عبارتند از؛ دوره عاطفی، عقلانی، فیزیکال و شهودی. هر پروسه مدت زمان خاصی طول می‌کشد و در زندگی شما به مانند پریودیک ادامه می‌ یابد.

 اگر هر دوره را به نحو تابعی از زمان رسم کنیم توابع سینوسی‌شکلی خواهند شد که در طول یک پریود نقطه پیک مثبت و منفی خواهند داشت.

مطالعات مکرر نشان داده اند از آن جایی که چرخه های درونی بدن ما به خوبی با دنیای خارجی سازگارند، از نظر فیزیولوژیکی و روان شناختی دارای بهترین عملکرد هستیم.

چنانچه الگوهای خواب و بیداری خود را به هم بزینیم، احساس بدحالی می کنیم و رنج می بریم. هوشیاری از بین می رود و قدرت تمرکز کاهش می یابد.

حافظه ضعیف می شود و عملکرد در انجام وظایف مهم کم می شود. احساس منطقی ندارید و حتی ممکن است قادر به صحبت کردن به صورت هماهنگ نباشید.

حتما بخوانید

سلامت جسمانی هم تحت تاثیر قرار می گیرد. سیستم ایمنی به خطر می افتد و منجر به افزایش احتمال ابتلا به سرما خوردگی یا آنفولانزا می شود.

هورمون ها به هم می ریزند و مشکلات معده به وجود می آید. این ها شکایت های رایج کسانی هستند که شیفت کاریشان را تغییر می دهند، تجربه بی خوابی و ناراحتی ناشی ار مسافرت طولانی با هواپیما را دارند و از بی خوابی رنج می برند.

بسیاری از سیستم های مهم بدن در ریتم های شبانه روزی اجرا می شوند. فعالیت قلبی و عروقی دارای یک الگوی شبانه روزی است، به طوری که دمای بدن، عملکرد متابولیکی، و عملکرد کبد و کلیه ها را تنظیم می کند.

با این حال، نادیده گرفتن بیوریتم های پایه و عدم توجه به سیگنال های بیولوژیکی مربوط به خواب در میان افراد به طور فزاینده ای در حال افزایش است. تحریک پذیری افراد در طول روز از طریق اینترنت به عنوان یک جاذبه تاثیر زیادی در این زمینه داارد.

به گفته دکتر Roseanne Armitage، متخصص خواب از دانشگاه میشیگان، الگوهای خواب آمریکایی ها بد و به طور فزاینده ای از ریتم طبیعی خارج شده است. افراد بیش از پیش بیدار می مانند و این موضوع به طور تدریجی در سن کم تر اتفاق می افتد.

به گفته او جالب توجه است که افرادی که کم تر می خوابند، بیشتر افسرده می شوند. و بدتر شدن ریتم های خواب در میان آمریکایی ها، افزایش واقعی بروز افسردگی بالینی را به همراه دارد.

علاوه بر ریتم های بدن که در طول روز تنظیم می شوند، ریتم های بدن دیگری نیز وجود دارد که در چرخه هایی با مدت کوتاه تر و غالبا چندین بار در طول روز اتفاق می افتد.

این ها به عنوان ریتم های فوق العاده (ultradian) شناخته می شوند. به این ترتیب عملکرد و هوشیاری فیزیولوژکی و بیولوژیکی به شدت با هماهنگ سازی اعمال شما با الگوهای طبیعی بدن در ارتباط است.

شاید شناخته ترین ریتم فوق العاده چرخه های رویای خواب باشد. محققان دریافته اند که چرخه خواب به گونه ای است که از حالت های عمیق خواب به حالت رویا می رویم، که به دلیل حرکت سریع چشم که در حالت رویا دیدن اتفاق می افتد، معمولا به عنوان خواب REM شناخته می شود.

اختلال این چرخه های خواب باعث ایجاد اختلال در تنظیم خلق و خو و بروز افسردگی می شود

بر طبق گفته دکتر Armitage، بدن ما به طور مشابه برای اجرای بیشتر وظایف در چرخه های ۹۰ دقیقه ای تنظیم شده است.

او معتقد است که ما در هر ۹۰ دقیقه نیازمند یک استراحت ذهنی هستیم چرا که در غیر این صورت توانایی تمرکز، حافظه و یادگیری ما شروع به از بین رفتن می کند.

حتما بخوانید

هماهنگ ماندن با چرخه های بدن، شما را در مسیری قرار می دهد که به بالاترین عملکرد برسید.

عدم هماهنگی الگوهای فعالیت و تحریک پذیری شما با ریتم های شبانه روزی و فوق العاده بدنتان باعث ایجاد تنش در سیستم می شود.

قابل اطمینان ترین شیوه برای تنظیم ساعت بدن قرار گرفتن منظم در معرض نور طبیعی در ساعات اولیه صبح است، که باعث می شود شما در شب احساس خواب آلودگی کنید. در نتیجه از روشن کردن چراغ و استفاده کامپیوتر در شب اجتناب کنید.

عضویت در خبرنامه ویکی روان

عضویت در خبرنامه ویکی روان

همراه با بیش از 7 هزار مشترک دیگر برای دریافت بهترین و جدیدترین مطالب روانشناسی عضو خبرنامه سایت ویکی روان شوید

با موفقیت مشترک شدید!

درباره پروانه صفایی مقدم

متخصص روانشناسی بالینی عضو سازمان نظام روانشناسی عضو سازمان علوم شناختی سخنران برتر سمینارها 02177610857_09122849487

این و هم چک کنید

هورمون ملاتونین

آشنایی با هورمون ملاتونین

اگر در حین خواب در شب دچار مشکلات روانی هستید، ممکن است از کمکل های …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *