چرا دخترم به من وابستگی شدید دارد؟ (درمان وابستگی شدید دختر)

وابستگی شدید دختر به مادر یا پدر در هر سنی تعبیر خاصی دارد، که باید توسط متخصص مورد بررسی قرار گیرد. با این حال علت وابستگی شدید دختر به مادر بسیار متفاوت از علت وابستگی شدید دختر به پدر است. البته شرایط خانوادگی هم در این وابستگی بی تاثیر نیست. در جلسات مشاوره برای تربیت فرزند دختر در ویکی روان مشاورین دلیل وابستگی زیاد فرزند دختر به والدین را بررسی می کنند تا مبادا منجر به بروز اختلالات روانی در آینده شود. در ادامه هم به این سوال پاسخ می دهیم که چطور وابستگی دخترم به خودم را کم کنم؟

وابستگی شدید دخترم به من نشانه چیست?

این حالت یعنی دختر از نظر عاطفی، تصمیم گیری یا احساس امنیت، بیش از حد به یکی از والدین تکیه داشته باشد و بدون حضور، تایید یا حمایت او دچار اضطراب و تشویش، سردرگمی یا احساس گناه می شود.

چیزی که در جلسات مشاوره تربیت فرزند مشخص کرده این است که این وابستگی با علاقه طبیعی به والدین فرق دارد. دوست داشتن پدر و مادر، مشورت گرفتن و صمیمیت خانوادگی سالم است، اما وقتی دختر نتواند مستقل فکر کند، از انتخاب های شخصی خود بترسد یا برای هر تصمیمی منتظر نظر والد بماند، موضوع وارد مرحله وابستگی ناسالم می شود.

در این حالت ممکن است دختر حتی در سنین بزرگسالی برای کارهایی مثل انتخاب رشته، شغل، ازدواج، تجربه روابط عاطفی یا سبک زندگی خود احساس آزادی نکند.

به همین خاطر وقتی والدی می گوید وابستگی شدید دخترم به من طبیعی است یا نه، در واقع او هم متوجه رفتارها و وابستگی های عجیب فرزندش شده است.

تفاوت وابستگی طبیعی با وابستگی زیاد در دخترها چیست؟

قبلا در ویکی روان توضیح دادیم دلبستگی در کودکان چطور است و چه مواردی نیاز به بررسی دقیق تر دارد.

تفاوت وابستگی طبیعی با وابستگی بیش از حد در دخترها در میزان آزادی روانی فرد مشخص تعریف شده است.

در وابستگی طبیعی، دختر پدر و مادر خود را دوست دارد، از آنها مشورت می گیرد و کنارشان احساس امنیت می کند، اما در نهایت می تواند تصمیم خودش را بگیرد. یعنی رابطه خانوادگی برای او تکیه گاه است، نه قفس.

اما در وابستگی بیش از حد دختر به والدین، رابطه با پدر و مادر آنقدر پررنگ می شود که استقلال شخصی کم کم ضعیف می شود.

در این حالت دختر ممکن است برای تصمیم های ساده هم منتظر تایید مادر یا پدر بماند، از ناراحت شدن آنها احساس گناه شدید کند، یا وقتی از آنها دور است دچار اضطراب کودکو بی قراری شود. در اینجا مسئله فقط علاقه نیست، بلکه ترس از جدایی، ترس از طرد شدن و ناتوانی در تصمیم گیری مستقل دیده می شود.

وابستگی شدید دخترم به من نشانه مشکل است؟

زمانی که والدین با مشاور کودک درباره وابستگی های شدید دخترشان صحبت می کنند، نگران و مضطرب هستند. می ترسند این وابستگی روی آینده فرزندشان تاثیر مخرب داشته باشد.

بر اساس یافته های روانشناسی کودکان و علمی روانشناسی، وابستگی شدید دختر به مادر یا پدر همیشه نشانه یک مشکل جدی نیست، اما اگر این وابستگی با سن، شرایط زندگی و نیازهای رشدی او هماهنگ نباشد، بهتر است جدی گرفته شود.

مثلا این عادیه که کودک خردسال هنگام جدایی از مادر گریه کند یا نوجوان در موقعیت های حساس به حمایت پدر و مادر نیاز داشته باشد، اما اگر دختر در سن بالاتر نتواند بدون شما تصمیم بگیرد، از دوری کوتاه مدت به شدت مضطرب شود یا برای هر انتخابی دنبال تایید شما باشد، این وابستگی می تواند نشانه ضعف در استقلال عاطفی باشد.

در واقع معیار مهم این است که ببینید وابستگی دخترتان زندگی روزمره او را مختل کرده یا نه؟

اگر نمی تواند به تنهایی مدرسه، دانشگاه، کار، روابط اجتماعی یا تصمیم های شخصی را مدیریت کند، بهتر است با آرامش و بدون سرزنش، به تدریج مسئولیت های کوچک به او بدهید.

مهم ترین دلیل وابستگی شدید دخترم به من چیست؟

معمولا یک عامل به تنهایی در بروز این وابستگی دخیل نیست، بلکه ترکیبی از چند تجربه عاطفی، سبک تربیتی و ویژگی شخصیتی است. با این حال، ریشه اصلی در بیشتر موارد این است که دختر یاد گرفته «امنیت، آرامش یا تصمیم درست» فقط کنار والدین به دست می آید، نه در درون خودش.

نتایج به دست آمده از جلسات مشاوره روانشناسی در ویکی روان نشان می دهد مهم ترین دلایل وابستگی شدید دختر به والدین عبارتند از:

1- حمایت بیش از حد والدین می تواند علت اصلی باشد

وقتی پدر یا مادر همیشه قبل از کسب تجربه دخترشان وارد عمل می شوند، او فرصت کافی برای آزمون و خطا، تصمیم گیری و تحمل نتیجه انتخاب هایش پیدا نمی کند.

2- اضطراب جدایی

بعضی دخترها از دور شدن از مادر یا پدر دچار نگرانی شدید می شوند. این نگرانی فقط دلتنگی ساده نیست، بلکه گاهی با ترس، بی قراری، گریه یا فکرهای نگران کننده همراه است.

پیشنهاد می کنیم مقاله اضطراب جدایی چیست را در ویکی روان حتما مطالعه کنید.

3- اعتماد به نفس پایین

دلایل اعتماد به نفس پایین خانم ها در هر سن متفاوت است، اما دختری که به توانایی خودش باور ندارد، برای انتخاب های کوچک و بزرگ مدام دنبال تایید والدین می گردد، چون می ترسد اشتباه کند یا نتواند از پس نتیجه تصمیمش بربیاید.

4- رابطه بسیار صمیمی والدین با او اما بدون مرز

صمیمیت با دختر بسیار ارزشمند است، اما وقتی مرز بین نقش مادر یا پدر و فضای شخصی فرزند کمرنگ شود، وابستگی عاطفی شدید شکل می گیرد.

5- کنترل گری یا نگرانی زیاد والدین

گاهی والد از روی محبت، بیش از حد مراقب است. اما برای دختر این پیام ساخته می شود که دنیا خطرناک است و بدون حضور پدر یا مادر نمی تواند امنیت داشته باشد.

6- تجربه های سخت یا ناامن در گذشته

مواری مانند هر نوع طلاق، بیماری، فوت عزیزان، جابه جایی های زیاد، دعواهای خانوادگی یا تجربه طرد شدن می تواند باعث شود دختر بیشتر به یک والد بچسبد تا احساس ثبات کند.

7- نبود ارتباط اجتماعی کافی

اگر دختر دوست اجتماعی، فعالیت مستقل، مهارت ارتباطی یا تجربه بیرون از خانواده نداشته باشد، طبیعی است که تمام نیاز عاطفی خود را فقط از مادر یا پدر بگیرد.

مثال واقعی از وابستگی شدید دختر بچه به والدین

در ادامه به بررسی یکی از مثال های واقعی می پردازیم که یکی از بازدید کنندگان ویکی روان ارسال کرده است.

سوال:

دخترم ۱۲ ماهه است. خیلی به من وابستگی و دلبستگی دارد و مدام باید او را در آغوش بگیرم. احساس می‌کنم خیلی نا‌آرام است. وقتی بیدار است نمی‌گذارد به کارهای خانه برسم و به خاطر وابستگی و دلبستگی دوست دارد که هرجا می‌روم او را با خود ببرم؛ حتی در آشپزخانه کنار اجاق گاز و ظرفشویی. دخترم با اسباب‌بازی هم سرگرم نمی‌شود. لطفا مرا راهنمایی کنید.

پاسخ روانشناس:

با سلام خدمت شما بزرگوار.

پیرو سوال مطرح شده باید به دومقوله وابستگی و دلبستگی اشاره کرد، اگر دلبستگی در کودک به شکل صحیح هدایت نشود منجر به وابستگی و دلبستگی می‌شود.

دلبستگی فرایند مثبتی است که حالت دوسویه دارد؛ کودک تمایل دارد ارتباط صمیمی را با اطرافیان برای کسب احساس امنیت برقرار کند و ریشه وابستگی از همین جا شکل می‌گیرد به این صورت که اگر این مقوله به درستی صورت پذیرد کودک وابسته نخواهد شد لیکن اگر به صورت ناصحیح پرورش یابد قطعا کودک با وابستگی مواجه می شود.

کودکان از لحاظ رفتاری به ۴ دسته تقسیم می‌شوند. این تقسیم‌ بندی از ۸ تا ۱۸ماهگی لحاظ می‌شود، از ۸ تا ۱۲ ماهگی کودک در شرایط اضطراب قرینگی قرار دارد و از ۱۲ تا ۱۸ ماهگی اضطراب جدایی در او شکل می‌گیرد.

این دسته کودکان در طبقه‌بندی ما کودکانی هستند که دلبستگی به والدین خصوصا مادر دارند و این دلبستگی توام با احساس امنیت بوده و شکل درست تربیت است. زمانی که مادر، این کودک را برای مدتی ترک کند، چه آشفته شود و چه نشود پس از بازگشت مادر با او تعامل خوبی برقرار می‌کند.

دسته دوم کودکانی هستند که دلبستگی بدون احساس امنیت دارند که به آنها «دوری گزینان» گفته می‌شود. یعنی در پیوند دوباره با مادر به طور آشکار از پذیرش مادر پرهیز می‌کنند. بنابراین کودک شما جز گروه اول می‌باشد.

راهی برای درمان وابستگی زیاد دختر به والدین وجود دارد؟

بدون شک مواردی مثل درمان وابستگی زیاد دختر به والدین درمان پذیر هستند، اما معمولا با قطع ناگهانی رابطه یا سخت گیری شدید نتیجه نمی دهد.

هدف درمان این نیست که دختر از پدر و مادر دور شود، بلکه باید یاد بگیرد در کنار حفظ رابطه عاطفی، آرام آرام احساس توانمندی، استقلال و امنیت درونی پیدا کند. یعنی والدین همچنان منبع محبت باشند، اما تنها منبع تصمیم گیری و آرامش او نباشند. به موارد زیر دقت کنید:

تجربه می گوید باید از کارهای کوچک شروع کنید. مثلا به جای اینکه برای هر موضوعی فوری نظر قطعی دهید، بپرسید:

• خودت فکر می کنی کدام راه بهتر است؟
• یا اگر من الان کنار تو نبودم چه تصمیمی می گرفتی؟

این سوال ها به دختر کمک می کند به ذهن و توانایی خودش تکیه کند.

پیشنهاد ویکی روان

سایت ویکی روان به عنوان سامانه سلامت روان، خدمات مشاوره غیرحضوری با متخصصین حوزه کودک و نوجوان ارائه می دهد. می توانید از خدمات مانند مشاوره آنلاین کودک برای ارتباط اینترنتی با متخصصین استفاده کنید. یادتان باشد درمان وابستگی شدید دختر به پدر و مادر اگر درمان نشود بدون شک آینده او را تحت تاثیر قرار می دهد.

مشاوره روانشناسی فوری و سریع