آمی تریپتیلین چیست و چطور باید مصرف شود؟ (راهنمای کامل)
عوارض آمی تریپتیلین کدامند؟
آمی تریپتیلین (Amitriptyline) جزء دسته داروهای سه حلقهای است که عمدتا برای رهایی از افسردگی استفاده می شود. گاهی از آمی تریپتیلین برای درمان شب ادراری، میگرن و دردهای عصبی هم استفاده می شود. در شروع مصرف این دارو ممکن است افکار خودکشی در بیمار تقویت شود، البته این اتفاق در سنین زیر ۲۴ سال شایع تر است. در صورت اعلام خطر از این مورد در هفتههای اول مصرف این دارو با پزشک معالج مشورت شود.
فهرست موضوعات بررسی شده
آشنایی با داروی آمی تریپتیلین و موارد مصرف آن
با سایت سلامت روان ویکی روان همراه باشید.
آمی تریپتیلین یکی از داروهای شناخته شده در روانپزشکی است که بیشتر با نام داروی ضد افسردگی شناخته می شود، اما کاربرد آن فقط به درمان افسردگی محدود نیست.
آمی تریپتیلین روی مواد شیمیایی مغز اثر می گذارد و به تنظیم خلق و خو، کاهش دردهای عصبی، بهتر شدن خواب و کنترل برخی علائم اضطرابی کمک می کند.
نکته مهم این است که آمی تریپتیلین دارویی قوی و اثرگذار است و مصرف آن باید زیر نظر مشاور روانپزشک انجام شود، چون دوز، زمان مصرف و شرایط بدنی فرد در نتیجه درمان نقش جدی دارد.
آمی تریپتیلین در کدام گروه دارویی قرار می گیرد؟
همانطور که گفتیم، آمی تریپتیلین در گروه داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای قرار می گیرد.
این گروه از داروها قدیمی تر از بسیاری از ضد افسردگی های امروزی هستند، اما هنوز در درمان برخی مشکلات روانی و جسمی کاربرد دارند و مورد استفاده قرار می گیرند.
پزشکان از آمی تریپتیلین برای انواع افسردگی ها، رهایی از دردهای مزمن، میگرن، رفع اختلالات خواب و برخی دردهای عصبی استفاده می کنند، به ویژه زمانی که چند علامت همزمان در فرد دیده می شود.
آمی تریپتیلین چگونه روی مغز و سیستم عصبی اثر می گذارد؟
آمی تریپتیلین با افزایش اثر برخی پیام رسان های عصبی مانند سروتونین و نوراپی نفرین به مغز کمک می کند تعادل بهتری در خلق، خواب و واکنش به درد داشته باشد.
به زبان ساده، این دارو شدت پیام های درد و فشار روانی را در سیستم عصبی کمتر می کند و به همین دلیل فرد به تدریج آرامش، خواب منظم تر و تحمل روانی بیشتری تجربه می کند.
اثر درمانی آن فوری نیست و بدن برای سازگار شدن با دارو به زمان نیاز دارد.
تفاوت آمی تریپتیلین با داروهای ضدافسردگی جدیدتر چیست؟
تفاوت اصلی آمی تریپتیلین با داروهای جدیدتر در زمینه افسردگی در نوع اثرگذاری و میزان عوارض جانبی آن است.
داروهای جدیدتر مانند SSRI ها هدفمندتر روی سروتونین اثر می گذارند، اما آمی تریپتیلین همزمان روی چند مسیر عصبی تاثیر می گذارد.
همین ویژگی باعث می شود در بعضی موارد اثر درمانی گسترده تری داشته باشد، اما خشکی دهان، خواب آلودگی، یبوست، افزایش اشتها یا افت فشار هنگام بلند شدن از عوارضی هستند که پزشک هنگام تجویز به آنها توجه می کند.
آیا آمی تریپتیلین فقط داروی افسردگی است؟
این سوال زیاد در بخش مشاوره برای افسردگی ویکی روان دریافت می کنیم که آیا آمی تریپتیلین فقط برای افسردگی کاربرد دارد؟
یادتان باشد آمی تریپتیلین فقط داروی افسردگی نیست.
این دارو همچنین برای:
- کاهش دردهای عصبی
- پیشگیری از میگرن
- کمک به خواب بهتر در فرد مبتلا
- رفع دردهای مزمن بدنی
- و برخی مشکلات گوارشی مرتبط با اعصاب تجویز
می شود. برای نمونه، فردی که هم درد مزمن دارد و هم خوابش به هم ریخته است، ممکن است با نظر پزشک از دوز پایین آمی تریپتیلین سود ببرد. بنابراین نام ضد افسردگی نباید باعث شود کاربردهای دیگر این دارو نادیده گرفته شود.
آمی تریپتیلین ۱۰، ۲۵ و ۵۰ برای چیست؟
آمی تریپتیلین در دوزهای مختلف تجویز می شود تا پزشک بتواند درمان را بر اساس شدت علائم افسردگی، سن و وضعیت جسمی فرد مبتلا، داروهای همزمان و هدف درمان تنظیم کند.
عدد ۱۰، ۲۵ یا ۵۰ روی قرص فقط مقدار ماده موثره را نشان می دهد، نه اینکه هر دوز مخصوص یک بیماری ثابت باشد.
در عمل، دوزهای پایین تر بیشتر برای شروع درمان، کاهش دردهای عصبی، کمک به خواب یا پیشگیری از میگرن استفاده می شوند و دوزهای بالاتر در شرایطی به کار می روند که بدن به دارو عادت کرده و نیاز درمانی جدی تر وجود دارد.
تغییر دوز این دارو بدون نظر پزشک درست نیست، چون آمی تریپتیلین روی مغز، قلب، فشار خون و خواب اثر مستقیم دارد.
قرص آمی تریپتیلین ۱۰ میلی گرم چه کاربردی دارد؟
آمی تریپتیلین ۱۰ میلی گرم بیشتر برای شروع درمان، دردهای عصبی، بی خوابی های مرتبط با تنش، پیشگیری از میگرن و حساسیت زیاد سیستم عصبی تجویز می شود.
این دوز برای ارزیابی تحمل بدن به دارو هم کاربرد دارد.
کاربرد قرص آمی تریپتیلین ۲۵ میلی گرم چیست؟
آمی تریپتیلین ۲۵ میلی گرم دوز رایج تری است و در افسردگی خفیف تا متوسط، دردهای مزمن، اختلال خواب، بروز اضطراب همراه با بی قراری و برخی مشکلات جسمی عصبی کاربرد دارد. پزشک بر اساس پاسخ بدن، آن را حفظ یا تنظیم می کند.
قرص آمی تریپتیلین ۵۰ میلی گرم چه زمانی مصرف می شود؟
آمی تریپتیلین ۵۰ میلی گرم زمانی مصرف می شود که بیمار به دوزهای پایین تر پاسخ کافی نداده یا درمان افسردگی و دردهای شدید به مقدار بیشتری از دارو نیاز دارد.
این دوز باید با دقت بیشتری مصرف شود، چون احتمال خواب آلودگی و عوارض بدنی در آن بیشتر است.
مقایسه دوزهای آمی تریپتیلین
| دوز دارو | کاربرد و زمان مصرف | زمان تجویز | نکته مهم |
|---|---|---|---|
| آمی تریپتیلین ۱۰ میلی گرم | شروع درمان، کمک به خواب، درد عصبی، پیشگیری از میگرن | وقتی پزشک می خواهد تحمل بدن به دارو را بررسی کند | اغلب شب ها مصرف می شود، چون خواب آلودگی ایجاد می کند |
| آمی تریپتیلین ۲۵ میلی گرم | افسردگی خفیف تا متوسط، درد مزمن، اختلال خواب، اضطراب همراه با تنش | وقتی دوز ۱۰ کافی نیست یا درمان به دوز رایج تری نیاز دارد | افزایش یا کاهش آن باید فقط با نظر پزشک انجام شود |
| آمی تریپتیلین ۵۰ میلی گرم | افسردگی شدیدتر، درد مزمن مقاوم تر، پاسخ ناکافی به دوزهای پایین | وقتی پزشک به اثر درمانی قوی تر نیاز دارد | احتمال خواب آلودگی، خشکی دهان، یبوست و افت فشار بیشتر است |
نحوه مصرف آمی تریپتیلین چطور است؟
شیوه مصرف آمی تریپتیلین باید دقیقا طبق نسخه پزشک باشد، چون این دارو می تواند روی خواب، خلق، درد، فشار خون و عملکرد سیستم عصبی اثر می گذارد.
افراد کاندید درمان، این دارو را با دوز پایین شروع می کنند تا بدن فرصت سازگاری داشته باشد و سپس پزشک بر اساس پاسخ درمانی، دوز را تنظیم می کند.
قرص آمی تریپتیلین را باید همراه با یک لیوان آب مصرف کرد و بهتر است هر روز در ساعت مشخصی خورده شود تا سطح دارو در بدن ثابت بماند. قطع ناگهانی این دارو درست نیست، چون می تواند باعث بی خوابی، بی قراری، سردرد، تهوع یا برگشت علائم شود.
بهترین زمان مصرف آمی تریپتیلین چه موقع است؟
بهترین زمان مصرف آمی تریپتیلین برای بیشتر بیماران شب ها و قبل از خواب است، چون این دارو خواب آلودگی ایجاد می کند و مصرف شبانه آن هم به خواب کمک می کند و هم عوارض روزانه را کمتر نشان می دهد.
با این حال، ساعت دقیق مصرف باید طبق نظر پزشک باشد، به ویژه برای افرادی که شیفت کاری، خواب نامنظم، بیماری قلبی یا مصرف داروهای دیگر دارند.
آنچه باید از آمی تریپتیلین بدانید
آمی تریپتیلین برای حل مشکلات متفاوت و افراد متفاوت تجویز میشود. هیچگاه بیشتر یا کمتر از مقدار تجویز شده مصرف نکنید.
آمی تریپتیلین خوراکی را میتوان با غذا مصرف کرد تا دل به هم خوردگی ناشی از آن کاهش یابد. زمان مصرف به دقت از دستورات متخصص روانپزشک معالج پیروی شود.
تاثیر دارو ۱ تا ۶ هفته ممکن است طول بکشد، بعد از تاثیر و نمایان شدن علائم بهبودی به مصرف دارو ادامه داده شود.
اگر روزی چند نوبت آمی تریپتیلین مصرف میشود، نوبت فراموش شده بلافاصله پس از به یاد آوردن مصرف شود.
اگر تقریبا موقع مصرف نوبت بعدی شده است، نوبت فراموش شده رها شود و به برنامه دارویی منظم ادامه داده شود.
به یاد داشته باشید هیچ وقت مقدار مصرف این دارو دو برابر نشود.
عوارض آمی تریپتیلین چیست؟
عوارض این دارو عبارتند از:
- افکار خودکشی
- تاری دید
- گیجی
- یبوست
- مشکل در ادرار کردن
- چشم درد
- ضربان قلب تند
- کند یا نامنظم
- لرزش دست
- غش
- اضطراب یکی از عوارض مصرف آمی تریپتیلین است
- مشکل در صحبت کردن
- عدم تعادل
- سفتی عضلات دست و پا
- صورت شبیه ماسک
- گلو درد
- تب
- کبودی یا خونریزی غیر عادی
- زردی پوست یا چشم
- بثورات جلدی
- تورم صورت یا زبان
همچنین علائم زیر ممکن است رخ دهند، ولی فقط در صورتی که مشکلساز شوند باید گزارش شوند.
- سرگیجه
- خواب آلودگی
- خشکی دهان از دیگر عوارض آمی تریپتیلین است
- سردرد
- مشکل در خوابیدن
- افزایش وزن
آیا آمیتریپتیلین باعث چاقی می شود؟
بله، آمی تریپتیلین در می تواند سبب افزایش وزن فرد مصرف کننده باشد.
دلیل اصلی آن افزایش اشتها، بیشتر شدن میل به خوردن شیرینی و غذاهای پرکالری، خواب آلودگی و کاهش تحرک روزانه است.
البته چاقی با آمی تریپتیلین برای همه اتفاق نمی افتد و شدت آن به دوز دارو، مدت مصرف، سبک زندگی و وضعیت سوخت و ساز بدن بستگی دارد.
نکته مهم این است که اگر بعد از شروع مصرف آمی تریپتیلین وزن شما بالا رفت، نباید دارو را خودسرانه قطع کنید.
بهتر است وزن، اشتها و تغییرات خواب خود را یادداشت کنید و با پزشک متخصص در میان بگذارید. در مواردی با تنظیم دوز، تغییر زمان مصرف، اصلاح برنامه غذایی و افزایش فعالیت سبک روزانه می توان افزایش وزن را کنترل کرد، بدون اینکه روند درمان آسیب ببیند.
علائم ترک آمی تریپتیلین
افرادی که به یکباره مصرف آن را کنار می گذارند با نشانه های زیر مواجه می شوند:
- سردرد
- تهوع
- استفراغ
- اسهال
- تحریک پذیری یا خواب مختل همراه با رؤیاهای واضح
در صورت بروز هریک از موارد فوق با پزشک معالج مشورت شود.
توصیه ضروری برای مصرف آمی تریپتیلین
- در هنگام بارداری و شیردهی با پزشک معالج مشورت شود.
- بعد از مصرف دارو رانندگی و کارهایی که به تمرکز حواس احتیاج دارند توصیه نمیشود.
- هنگام مصرف آمی تریپتیلین نباید الکل مصرف شود.
- از مواجهه مستقیم و بدون حفاظت با آفتاب و استفاده از وسایل برنزهکننده پرهیز شود. در زیر آفتاب از یک عینک آفتابی و کلاه استفاده شود همچنین از کرمهای ضد آفتاب استفاده شود زیرا احتمال آفتاب سوختگی وجود دارد.
- بدون تایید پزشک داروی دیگری مصرف نشود.
- همزمان با مصرف این دارو از خدمات درمانی با روانشناس مانند مشاوره آنلاین افسردگی هم استفاده کنید.
- دارو به صورت ناگهانی قطع نشود.
در این بخش میتوانید به صورت آنلاین با مشاور مورد نظرتان به صورت آنلاین، صوتی و تصویری صحبت نمائید.:
