سبک های دلبستگی در رابطه عاشقانه (بررسی ۴ نوع دلبستگی در عشق)
نشانه های دلبستگی ایمن در عشق کدامند؟
سبک های دلبستگی در رابطه فقط یک اصطلاح روانشناسی نیستند که روانشناس ها به کار می برند. این الگوها گاهی توضیح می دهند چرا یک نفر با چند ساعت بی خبری شریک عاطفی اش به هم می ریزد، فرد دیگری هنگام صمیمی شدن عقب می کشد و شخصی دیگر می تواند همزمان هم نزدیک باشد و هم استقلال خودش را حفظ کند. در یک رابطه عاطفی، سبک دلبستگی روی برداشت ما از فاصله، صمیمیت، اعتماد، تعارض و حتی جواب ندادن یک پیام اثر می گذارد.
فهرست موضوعات بررسی شده
- سبک دلبستگی در رابطه عاشقانه چیست؟
- انواع سبک های دلبستگی در رابطه عاشقانه چه شکلی دارند؟
- تاثیر سبک دلبستگی بر رابطه عاشقانه چیست؟
- از کجا بفهمیم سبک دلبستگی ما در رابطه چیست؟
- وقتی سبک دلبستگی دو نفر متفاوت است چه اتفاقی می افتد؟
- آیا سبک دلبستگی در رابطه قابل تغییر است؟
- بررسی 2 مثال واقعی از تاثیر سبک دلبستگی بر رابطه
- بررسی سوالات همیشگی کاربران درباره سبک های دلبستگی در روابط عاطفی
- جمع بندی ویکی روان
سبک دلبستگی در رابطه عاشقانه چیست؟
سبک دلبستگی را می توان الگویی از انتظارها، احساسات و رفتارهای ما در روابط نزدیک دانست.
این الگو به ما می گوید وقتی به کسی وابسته عاطفی می شویم، چقدر از نزدیک شدن استقبال می کنیم، چقدر از ترک شدن می ترسیم و هنگام احساس ناامنی چه واکنشی نشان می دهیم.
برای مدیریت عشق روابط عاطفی نیاز به راهنمایی دارید؟
همین حالا با یک روانشناس در ارتباط باشید.
نیلوفر رستگاری
مشاور روانشناس
امکان رزرو فوری
دریافت مشاوره نیلوفر رستگاری
محمد رضا سعید فیروزه
دکترای روانشناسی
امکان رزرو فوری
دریافت مشاوره محمد رضا سعید فیروزه
علی اشرف نورمحمدی
دکتری روانشناسی
امکان رزرو فوری
دریافت مشاوره علی اشرف نورمحمدیدر تعریف سایت APA از سبک دلبستگی نیز بر شیوه ارتباط افراد در روابط صمیمی و نقش اعتماد بین فردی تاکید شده است.
اگر می خواهید ابتدا خود نظریه را به شکل جامع بشناسید، مطلب انواع سبک دلبستگی در ویکی روان نقطه شروع مناسب تری است. تمرکز این مطلب روی اتفاقی است که بعد از ورود این الگوها به یک رابطه عاشقانه رخ می دهد.
دلبستگی دوران کودکی چگونه بر روابط عاشقانه اثر می گذارد؟
کودک از رابطه با مراقبان مهم زندگی اش چیزهایی درباره امنیت یاد می گیرد.
- آیا وقتی ناراحت است کسی پاسخ می دهد؟
- آیا نیاز داشتن به دیگری پذیرفته می شود؟
- آیا نزدیک شدن امن است یا با طرد، بی توجهی یا رفتار غیر قابل پیش بینی همراه می شود؟
مرور سایت معتبر Cleveland Clinic درباره سبک های دلبستگی نیز به ارتباط تجربه های اولیه با شیوه برقراری روابط در بزرگسالی اشاره می کند.
این تجربه ها می توانند به نوعی نقشه ذهنی تبدیل شوند. به همین دلیل فردی که امنیت عاطفی کافی تجربه نکرده، ممکن است بعدها فاصله معمولی شریکش را نشانه طرد شدن بداند.
در مقابل، فرد دیگری یاد گرفته باشد برای آسیب ندیدن اصلا نیاز خود به نزدیکی را نشان ندهد. البته تشکیل نشدن دلبستگی ایمن به این معنا نیست که سرنوشت روابط آینده از قبل تعیین شده باشد.
آیا رفتار ما در تمام رابطه ها فقط به سبک دلبستگی بستگی دارد؟
نه. برچسب زدن سریع یکی از اشتباهات رایج در صحبت درباره دلبستگی است. رفتار شما حاصل ترکیب تجربه های گذشته، شخصیت، کیفیت رابطه فعلی، رفتار شریک عاطفی، فشارهای زندگی و مهارت تنظیم هیجان است.
حتی در پژوهش های جدید نیز دلبستگی بزرگسالان اغلب به جای چهار جعبه کاملا جدا، روی دو بعد اضطراب و اجتناب بررسی می شود. پژوهش منتشر شده در PubMed درباره ابعادی یا طبقه ای بودن دلبستگی بزرگسالان همین پیچیدگی را نشان می دهد.
پس بهتر است به جای اینکه بگویید «من یک آدم اجتنابی هستم»، بپرسید: «وقتی احساس می کنم رابطه بیش از حد نزدیک یا تهدید کننده شده، معمولا چه کار می کنم؟» این نگاه برای مدیریت رابطه عاطفی بسیار کاربردی تر از یک برچسب ثابت است.
انواع سبک های دلبستگی در رابطه عاشقانه چه شکلی دارند؟
برای فهم سبک های دلبستگی در رابطه، بهتر است آنها را در موقعیت های واقعی ببینیم. 4 الگویی که معمولا درباره آنها صحبت می شود عبارتند از ایمن، اضطرابی، اجتنابی و آشفته یا ترسناک – اجتنابی.
| سبک دلبستگی در رابطه عاطفی | تجربه درونی رایج | رفتار در رابطه | نیاز اصلی |
|---|---|---|---|
| ایمن | نزدیکی معمولا امن است | گفتگوی مستقیم، اعتماد و تحمل فاصله معمولی | ارتباط متقابل و قابل اتکا |
| اضطرابی | نکند مرا ترک کند؟ | اطمینان خواهی، حساسیت به فاصله و نشانه های طرد | امنیت و اطمینان از رابطه |
| اجتنابی | زیادی نزدیک شدن خطرناک یا محدود کننده است | فاصله گرفتن، کم کردن بیان احساسات و تاکید شدید بر استقلال | حفظ کنترل و فضای شخصی |
| آشفته یا ترسناک و اجتنابی | هم نزدیکی را می خواهم و هم از آن می ترسم | نزدیک شدن و سپس عقب نشینی، بی اعتمادی و رفتار متناقض | امنیتی که همزمان ترس از صمیمیت را کاهش دهد |
این جدول ابزار تشخیص اختلال نیست. افراد می توانند ویژگی هایی از چند الگو داشته باشند و شدت آنها نیز در روابط مختلف تغییر کند.
همچنین اصطلاح های «آشفته» و «ترسناک-اجتنابی» در منابع عمومی گاهی به جای هم به کار می روند، اما در همه مدل ها و ابزارهای پژوهشی بزرگسالان کاملا هم معنا نیستند.
۱. دلبستگی ایمن در رابطه: نزدیکی بدون ترس از دست دادن استقلال
فرد دارای دلبستگی ایمن معمولا می تواند به شریکش نزدیک شود بدون اینکه احساس کند استقلالش نابود شده است.
اگر ناراحت باشد، نیازش را راحت تر بیان می کند. اگر شریکش یک عصر مشغول باشد، بلافاصله نتیجه نمی گیرد که رابطه در خطر است.
نشانه های دلبستگی ایمن در عشق اغلب شامل این موارد است:
- توانایی درخواست حمایت بدون احساس شرم
- پذیرش نیاز شریک به فضای شخصی
- توانایی گفتن ناراحتی بدون تهدید به جدایی
- اعتماد همراه با مرزبندی منطقی
- بازگشت به گفتگو بعد از اختلاف
نکته مهم این است که امنیت با وابستگی شدید فرق دارد. در تفاوت دلبستگی ایمن و وابستگی، فرد ایمن هنوز هویت، انتخاب ها و زندگی شخصی خودش را دارد.
۲. دلبستگی اضطرابی در رابطه: نیاز زیاد به اطمینان و ترس از طرد شدن
در دلبستگی اضطرابی، کوچک ترین علامت فاصله می تواند سیستم هشدار فرد را فعال کند. دیر جواب دادن، تغییر لحن، کمتر شدن تماس یا حتی خستگی شریک ممکن است به شکل «دیگر دوستم ندارد» تفسیر شود.
فرد برای آرام کردن این نگرانی گاهی بیشتر پیام می دهد، سوال های مکرر می پرسد، دنبال تایید عشق طرف مقابل می گردد یا رفتار او را زیر نظر می گیرد.
تناقض دردناک اینجاست: هدف این رفتارها حفظ نزدیکی است، اما فشار زیاد می تواند شریک را خسته و دورتر کند.
اینجا باید بین دلبستگی و وابستگی عاطفی به همسر نیز تفاوت قائل شد. علاقه زیاد یا دلتنگ شدن به تنهایی نشانه مشکل نیست.
مسئله وقتی جدی می شود که آرامش، ارزشمندی و تصمیم های فرد تقریبا به حضور و تایید شریک وابسته شوند.
۳. دلبستگی اجتنابی و آشفته در رابطه چه تفاوتی دارند؟
فرد اجتنابی معمولا برای مدیریت ناامنی فاصله را بیشتر می کند.
وقتی رابطه خیلی عاطفی می شود، ممکن است کمتر حرف بزند، خودش را با کار مشغول کند یا نیازهای هیجانی شریک را بیش از حد بداند. استقلال برای او اهمیت زیادی دارد و آسیب پذیر شدن ساده نیست.
در الگوی آشفته یا ترسناک-اجتنابی وضعیت پیچیده تر است. فرد هم به صمیمیت میل دارد و هم نسبت به آن احساس خطر می کند. ممکن است یک روز بسیار نزدیک شود و روز بعد عقب بکشد.
این تناقض برای شریک گیج کننده است: «وقتی نزدیک می شوم پس می زند، وقتی دور می شوم دوباره نزدیک می شود.»
این رفتارها نباید بهانه ای برای توجیه توهین، کنترل، خشونت یا آزار باشند. دلبستگی ناایمن با رابطه ناسالم و مسموم یکسان نیست و هیچ سبک دلبستگی رفتار آسیب زننده را موجه نمی کند.
تاثیر سبک دلبستگی بر رابطه عاشقانه چیست؟
تاثیر سبک دلبستگی بر رابطه عاشقانه معمولا زمانی آشکارتر می شود که رابطه تحت فشار قرار می گیرد. اختلاف، فاصله، حسادت، بیماری، تغییر شغل، سفر یا ترس از جدایی می تواند روش معمول فرد برای حفظ امنیت عاطفی را فعال کند.
پیشنهاد می کنیم حتما مقاله چند نوع رابطه عاطفی داریم را در ویکی روان مطالعه کنید. اگر در این زمینه نیاز به همراهی و مشاوره با متخصص دارید، چت با روانشناس می تواند مفید باشد.
سبک دلبستگی چگونه صمیمیت و اعتماد را تغییر می دهد؟
در رابطه ای امن، صمیمیت یعنی بتوانید بخشی از آسیب پذیری خود را نشان دهید و همچنان احساس احترام کنید.
کسی که از طرد شدن می ترسد، شاید صمیمیت را با اتصال دائمی اشتباه بگیرد. فرد اجتنابی ممکن است درست در لحظه ای که رابطه عمیق تر می شود احساس فشار کند.
شناخت صمیمیت عاطفی کمک می کند نزدیکی را فقط با تعداد تماس یا مدت زمانی که کنار هم هستید نسنجید. صمیمیت در رابطه به امکان بیان احساس، شنیده شدن و حفظ امنیت روانی نیز مربوط است.
اعتماد هم در این میان نقش اساسی دارد. وقتی هر اتفاق مبهمی تهدید تلقی شود، بی اعتمادی میان زوج ها می تواند به تدریج رابطه را فرسوده کند.
تاثیر دلبستگی بر دعوا، قهر و حل تعارض
در بخش مشاوره ویکی روان بارها دیده ایم که مشکل اصلی زوج لزوما موضوع دعوا نیست، بلکه اتفاقی است که بعد از شروع اختلاف می افتد.
یکی دنبال شریکش راه می افتد تا همان لحظه مسئله را حل کند و دیگری برای کم کردن فشار عقب می کشد. هرچه نفر اول بیشتر نزدیک شود، نفر دوم بیشتر فاصله می گیرد.
پژوهش های مرور شده درباره دلبستگی، استرس و روابط عاشقانه نشان می دهند اضطراب و اجتناب دلبستگی با شیوه های متفاوتی از واکنش به فشار رابطه ارتباط دارند.
مرور دیگری درباره دلبستگی و تنظیم هیجان نیز نشان می دهد تفاوت در تنظیم هیجان بخش مهمی از این الگوهاست.
برای همین مهارت حل تعارض میان زوجین فقط دانستن جمله های مناسب نیست. هر دو نفر باید بفهمند هنگام احساس تهدید چه الگویی در آنها فعال می شود.
دلبستگی چه تاثیری بر حسادت، جدایی و ترس از ترک شدن دارد؟
برای فردی با اضطراب دلبستگی، احتمال از دست دادن شریک اهمیت زیادی دارد.
یک رفتار مبهم می تواند ذهن را وارد جستجوی نشانه های خیانت یا جدایی کند. در چنین شرایطی حسادت ممکن است شدیدتر شود و فرد بارها دنبال اطمینان گرفتن باشد.
از طرف دیگر، تجربه خیانت قبلی یا روابط غیر قابل اعتماد نیز می تواند این حساسیت را بیشتر کند. بنابراین هر ترس از اعتماد و خیانت را نباید صرفا به دوران کودکی نسبت داد.
جدایی نیز سیستم دلبستگی را به شدت فعال می کند. اضطراب، وسواس ذهنی درباره شریک سابق یا میل شدید به بازگرداندن رابطه می تواند بخشی از واکنش فرد باشد.
البته شدت عوارض بعد از جدایی عاطفی فقط از سبک دلبستگی نمی آید و شرایط پایان رابطه، حمایت اجتماعی و سابقه روانشناختی فرد نیز مهم هستند.
از کجا بفهمیم سبک دلبستگی ما در رابطه چیست؟
برای شروع لازم نیست تست اینترنتی را به عنوان تشخیص قطعی بپذیرید.
چند هفته رفتار خود را در موقعیت هایی که احساس امنیت رابطه به خطر می افتد زیر نظر بگیرید. الگوی تکرارشونده ارزش بیشتری از یک واکنش منفرد دارد.
۱. واکنش خود را هنگام فاصله گرفتن طرف مقابل بررسی کنید
دفعه بعد که شریک عاطفی تان کمتر در دسترس بود، قبل از واکنش به افکارتان توجه کنید.
- آیا سریع فکر می کنید علاقه اش کم شده است؟
- آیا چند پیام پشت سر هم می فرستید تا مطمئن شوید همه چیز خوب است؟
- آیا از ترس وابسته شدن، خودتان هم ناگهان سرد می شوید؟
- آیا می توانید دلیل های مختلف را در نظر بگیرید و بعد درباره موضوع سوال کنید؟
هدف سرزنش کردن خودتان نیست. شما در حال پیدا کردن الگویی هستید که برای ایجاد تعادل در رابطه عاطفی باید آن را بشناسید.
۲. رفتار خود هنگام صمیمیت و وابستگی را ببینید
فقط به زمانی که از شما فاصله می گیرند نگاه نکنید. واکنش شما به نزدیک شدن هم اطلاعات مهمی دارد.
- وقتی طرف مقابل از ترس هایش حرف می زند چه احساسی پیدا می کنید؟
- وقتی به حمایت شما نیاز دارد، حس نزدیکی می کنید یا احساس گرفتار شدن؟
- وقتی خودتان ناراحت هستید می توانید درخواست کمک کنید؟
در یک رابطه سالم نه استقلال حذف می شود و نه صمیمیت. فرد می تواند زمان شخصی داشته باشد و در عین حال وقتی رابطه به گفتگو و حمایت نیاز دارد حاضر بماند.
۳. الگوهای تکراری رابطه های قبلی را پیدا کنید
به جای تمرکز روی اینکه «همه آدم های قبلی اشتباه بودند»، چرخه مشترک روابط را بررسی کنید.
- آیا اغلب جذب افراد دور از دسترس می شوید؟
- آیا بعد از جدی شدن رابطه احساس خفگی می کنید؟
- آیا رابطه هایتان با نگرانی شدید درباره ترک شدن همراه بوده است؟
اگر یک الگو در چند رابطه تکرار شده، ارزش بررسی دارد. شناخت این چرخه می تواند اولین قدم برای ترمیم رابطه عاطفی فعلی یا انتخاب متفاوت در رابطه بعدی باشد.
وقتی سبک دلبستگی دو نفر متفاوت است چه اتفاقی می افتد؟
رابطه را نمی توان با سبک دلبستگی یک نفر توضیح داد. رفتار دو نفر روی هم اثر می گذارد.
گاهی یک واکنش اضطرابی، واکنش اجتنابی شریک را فعال می کند و بالعکس. به همین دلیل بهتر است به «چرخه زوج» نگاه کنیم، نه اینکه یک نفر را مقصر بدانیم.
رابطه فرد ایمن با فرد ناایمن چگونه پیش می رود؟
شریک ایمن معمولا رفتار قابل پیش بینی تری دارد. اگر ناراحت باشد توضیح می دهد، اگر به زمان شخصی نیاز داشته باشد آن را روشن بیان می کند و بعد از اختلاف نیز رابطه را معلق نگه نمی دارد.
این رفتار می تواند به مرور برای شریک ناایمن تجربه متفاوتی از رابطه ایجاد کند.
اما فرد ایمن قرار نیست درمانگر شریکش باشد. اگر اطمینان خواهی بی پایان، کنترل، سکوت های تنبیهی یا فاصله گرفتن مزمن ادامه پیدا کند، فقط صبر یک نفر کافی نیست. داشتن رابطه سالم با همسر مسئولیت هر دو طرف است.
رابطه اضطرابی و اجتنابی: چرا یکی نزدیک می شود و دیگری فاصله می گیرد؟
این ترکیب می تواند وارد چرخه ای فرساینده شود. فرد اضطرابی فاصله را تهدید می بیند و نزدیک تر می شود.
فرد اجتنابی این نزدیکی شدید را فشار تلقی می کند و بیشتر عقب می رود. عقب رفتن او اضطراب نفر اول را تشدید می کند و چرخه دوباره شروع می شود.
گفتن جمله هایی مثل «تو زیادی وابسته ای» یا «تو اصلا احساس نداری» چرخه بی اعتمادی و حال بدتان را بدتر می کنند.
صورت مفیدتر گفتگو این است که هر نفر تجربه خودش را بیان کند: «وقتی چند ساعت بی خبر می شوی ذهنم سریع به سمت جدایی می رود» یا «وقتی چند بار پشت سر هم از من توضیح می خواهی احساس فشار می کنم و عقب می کشم.»
آیا دو نفر با سبک دلبستگی ناایمن می توانند رابطه سالمی داشته باشند؟
بله، اما نه صرفا با دوست داشتن زیاد. دو فرد ناایمن باید مسئولیت واکنش های خودشان را بپذیرند، محرک هایشان را بشناسند و راه های تازه ای برای درخواست نزدیکی یا فضای شخصی پیدا کنند.
وقتی هر دو نفر حاضر باشند از رفتارهای دفاعی فاصله بگیرند، مرزها را رعایت کنند، تعارض را بدون تهدید مدیریت کنند و برای بازسازی اعتماد تلاش کنند، رابطه ظرفیت تغییر دارد.
عشق ورزیدن در زندگی مشترک زمانی اثر سازنده دارد که همراه با رفتار قابل اعتماد و مسئولیت پذیری باشد.
آیا سبک دلبستگی در رابطه قابل تغییر است؟
سبک دلبستگی حکم شخصیت غیر قابل تغییر را ندارد. تجربه های تازه، خودآگاهی، روابط قابل اعتماد و روان درمانی می توانند به شکل گیری الگوهای امن تر کمک کنند.
پژوهش درباره موقعیت های رابطه ای افزایش دهنده امنیت دلبستگی نشان می دهد واکنش های سازنده شریک و تجربه های رابطه ای مشخص می توانند امنیت را تقویت کنند.
دلبستگی ایمن اکتسابی چیست؟
در ادبیات پژوهشی، امنیت اکتسابی یا earned security به وضعیتی اشاره دارد که فرد در بزرگسالی، با وجود گزارش تجربه های اولیه دشوار یا نامطلوب، درباره روابط دلبستگی روایت منسجم و ایمن تری نشان می دهد.
این اصطلاح لزوما ثابت نمی کند که فرد در کودکی حتما دلبستگی ناایمن داشته و بعد به طور کامل به سبک ایمن تبدیل شده است. پژوهش طولی درباره دلبستگی ایمن اکتسابی نشان می دهد این مفهوم پیچیده تر از یک تغییر خطی از ناایمن به ایمن است.
تغییر معمولا به این معنا نیست که فرد دیگر هیچ وقت اضطراب یا میل به فاصله گرفتن ندارد. تفاوت اصلی این است که محرک را زودتر می شناسد و مجبور نیست هر بار همان پاسخ قدیمی را تکرار کند.
۱. چگونه در رابطه احساس امنیت بیشتری ایجاد کنیم؟
با دقت دستورالعمل های زیر را مطالعه و برای مدت طولانی در رابطه خود اجرا کنید:
- نیاز را مستقیم بیان کنید: به جای قهر یا امتحان گرفتن از شریک، بگویید چه چیزی شما را نگران کرده است.
- بین احساس و واقعیت فاصله بگذارید: «احساس می کنم قرار است ترکم کند» با «او قصد ترک من را دارد» یکسان نیست.
- قول های کوچک را جدی بگیرید: امنیت بیشتر از رفتارهای قابل پیش بینی ساخته می شود تا حرف های بزرگ.
- برای فاصله سالم توافق کنید: فضای شخصی نباید شکل ناپدید شدن و بی خبری پیدا کند.
- بعد از تعارض دوباره ارتباط برقرار کنید: ترمیم رابطه به اندازه خود اختلاف اهمیت دارد.
- محبت را فقط در ذهن نگه ندارید: شیوه های سالم ابراز عشق میان زوجین به طرف مقابل کمک می کند رابطه را قابل پیش بینی تر تجربه کند.
یادتان باشد ایجاد دلبستگی در روابط عاشقانه به مرور ایجاد می شود نه یکباره!
۲. چه زمانی مشکلات دلبستگی به کمک روانشناس نیاز دارند؟
اگر الگوهای رابطه را می شناسید اما باز هم قادر به متوقف کردن آنها نیستید، کمک تخصصی ارزشمند است.
مخصوصا زمانی که ترس از ترک شدن، کنترل مداوم شریک، قطع ارتباط طولانی، انتخاب مکرر روابط ناپایدار یا اضطراب شدید در صمیمیت زندگی شما را مختل کرده است.
در جلسات ویکی روان معمولا هدف این نیست که فقط برچسب «اضطرابی» یا «اجتنابی» روی فرد گذاشته شود. مسئله اصلی پیدا کردن محرک، فکر، احساس و رفتاری است که چرخه را حفظ می کند.
اگر مسئله بیشتر به واکنش های فردی شما در رابطه مربوط است، مشاوره روابط عاطفی می تواند برای بررسی این الگوها مناسب باشد.
اگر چرخه تعقیب و عقب نشینی، دعوا یا قطع ارتباط میان هر دو نفر تکرار می شود، مشاوره زوج درمانی انتخاب مستقیم تری است.
بررسی 2 مثال واقعی از تاثیر سبک دلبستگی بر رابطه
مثال های زیر ترکیبی و آموزشی هستند و به مراجع مشخصی اشاره ندارند. هدف این است که ببینید یک موقعیت واحد چگونه می تواند سیستم دلبستگی افراد مختلف را به شکل متفاوتی فعال کند.
وقتی شریک عاطفی جواب پیام نمی دهد: واکنش اضطرابی و اجتنابی چه فرقی دارد؟
فرض کنید ساعت ۷ عصر پیام داده اید و تا ساعت ۱۰ پاسخی دریافت نکرده اید.
واکنش اضطرابی: ذهن خیلی زود سراغ احتمال های تهدید کننده می رود. «چرا جواب نمی دهد؟ با کسی است؟ از من خسته شده؟» فرد شاید چند پیام دیگر بفرستد، آنلاین بودن شریک را بررسی کند و با افزایش اضطراب حتی پیام عصبانی بفرستد.
واکنش اجتنابی: ممکن است ظاهرا بی تفاوت بماند اما برای جلوگیری از احساس نیاز، خودش را عقب بکشد. مثلا تصمیم بگیرد «من هم دیگر جوابش را نمی دهم» یا احساساتش را کاملا خاموش کند.
در هر دو حالت یک موقعیت مبهم بدون اطلاعات کافی به یک واکنش دفاعی تبدیل شده است. تفاوت در این است که یکی امنیت را با نزدیک شدن بیشتر جستجو می کند و دیگری با فاصله گرفتن.
واکنش ایمن در همین موقعیت چیست؟
فرد ایمن هم ممکن است نگران شود، البته امنیت به معنای بی احساسی نیست.
تفاوت این است که نگرانی بلافاصله به نتیجه گیری قطعی تبدیل نمی شود. شاید فکر کند: «کمی نگران شدم اما ممکن است سرش شلوغ باشد. اگر تا چند ساعت دیگر خبری نشد تماس می گیرم.»
بعد هم اگر این بی خبری بارها تکرار شود، موضوع را روشن مطرح می کند: «وقتی چند ساعت بی خبر می شوی نگران می شوم. اگر سرت شلوغ است یک پیام کوتاه بده که بدانم بعدا صحبت می کنیم.» این واکنش نه اطمینان خواهی بی پایان است و نه سکوت انتقام جویانه.
بررسی سوالات همیشگی کاربران درباره سبک های دلبستگی در روابط عاطفی
برای تکمیل شدن آموزه ها، به دقت سوالات زیر را مطالعه کنید:
کدام سبک دلبستگی برای رابطه عاشقانه سالم تر است؟
دلبستگی ایمن معمولا با اعتماد بیشتر، راحتی در صمیمیت و مدیریت سازنده تر تعارض همراه است.
اما این به معنای کامل بودن فرد ایمن نیست. او هم ناراحت، حسود یا عصبانی می شود، فقط معمولا برای مدیریت این احساسات ابزارهای سازگارانه تری دارد.
آیا ممکن است سبک دلبستگی فرد در رابطه های مختلف تغییر کند؟
بله. افراد گرایش های نسبتا پایدار دارند اما رفتار آنها در همه روابط یکسان نیست. یک رابطه قابل اعتماد می تواند امنیت بیشتری ایجاد کند و یک رابطه غیر قابل پیش بینی نیز حتی فرد نسبتا ایمن را مضطرب کند.
به همین دلیل سبک دلبستگی را بهتر است یک الگوی قابل تغییر بدانیم، نه هویت ثابت.
آیا فرد اجتنابی واقعا عاشق نمی شود؟
نه. اجتناب از صمیمیت به معنای ناتوانی در عشق نیست. فرد اجتنابی ممکن است احساس عمیقی داشته باشد اما ابراز نیاز و تحمل نزدیکی برایش دشوارتر باشد.
همچنین هر سرد شدن رابطه را نباید به دلبستگی اجتنابی نسبت داد. گاهی کم شدن عشق در رابطه دلایل دیگری دارد.
چگونه با فرد دارای دلبستگی اضطرابی رفتار کنیم؟
رفتار روشن و قابل پیش بینی کمک کننده است. اگر به زمان شخصی نیاز دارید توضیح دهید و ناپدید نشوید.
احساس طرف مقابل را مسخره نکنید، اما وارد چرخه اطمینان دادن بی پایان هم نشوید. هدف این است که امنیت با ثبات رفتاری ساخته شود، نه اینکه هر بار اضطراب با ده ها بار تایید گرفتن خاموش شود.
آیا رابطه فرد اضطرابی و اجتنابی می تواند موفق باشد؟
بله، به شرط اینکه هر دو نفر چرخه را ببینند و فقط دیگری را مشکل رابطه ندانند.
فرد اضطرابی باید بتواند نیازش را بدون تعقیب و فشار بیان کند و فرد اجتنابی لازم است به جای قطع ارتباط، مرز و نیازش به فاصله را شفاف توضیح دهد.
اگر هر دو فقط دفاع قبلی خود را ادامه دهند، چرخه نزدیکی و عقب نشینی به مرور رابطه را فرسوده می کند.
جمع بندی ویکی روان
سبک های دلبستگی در رابطه به ما کمک می کنند بفهمیم چرا در برابر نزدیکی، فاصله، دعوا یا احتمال جدایی واکنش های متفاوتی داریم.
دلبستگی ایمن با اعتماد و انعطاف بیشتری همراه است، در حالی که الگوهای اضطرابی، اجتنابی و آشفته می توانند امنیت رابطه را دشوارتر کنند.
اما هیچ یک از این الگوها حکم دائمی نیستند. شناخت واکنش های تکراری، گفتگوی روشن، مرزبندی سالم و تجربه روابط قابل اعتماد می توانند مسیر رابطه را به سمت امنیت بیشتر تغییر دهند.
