خانه / روانشناسی / استرس / آشنایی با انواع اثرات استرس بر بدن که باید بدانید
انواع عکس العمل در مقابل استرس

آشنایی با انواع اثرات استرس بر بدن که باید بدانید

قطعا هر عملی که در زندگی افراد رخ میدهد با یک سری عکس العمل هایی مواجه نیز هست. اما اثرات استرس بر بدن کدامند؟ در اینجا انواع عکس العمل نسبت به استرس را نیز بیان کرده ایم.

با سایت روانشناسی ویکی روان همراه شوید.

بررسی انواع اثرات استرس بر بدن

در مقابل افراد دو نوع عکس العمل در مقابل استرس داریم:

  1. عکس العمل بدن
  2. عکس العمل افراد

اثرات استرس بر بدن

عکس العمل بدن که معمولاً در اکثر افراد مشترک است. بطور کلی عکس العمل نسبت به استرس در جسم انسان به شرح ذیل است:

  • کشیدگی عضله بدن
  • بزرگ شدن مردمک چشم
  • سوزش و ناراحتی گوارشی
  • خوراک زیاد یا کم
  • لرزش عضله های بدن
  • دلشوره شدید
  • خشک شدن دهان
  • استخوان درد مخصوص در کمر و گردن
  • اختلال روانی در هضم غذا
  • عرق کردن مخصوصاً در ناحیه پیشانی و سر
  • ضربان قلب تند تند می زند
  • قاطی کردن یعنی عدم کنترل پرخاشگری خارج از حد
  • بدخوابی و بی خوابی
  • سردرد
  • تکرار ادرار
  • اسهال و یبوست
  • ناراحتی های مدت دار و غیره

واکنش افراد به استرس

عکس العمل افراد: افراد را به سه طبقه تقسیم کرده اند.

  • سمپاتی کوتونیکرها یا تیپ A
  • واگاتونیکرها یا تیپ B
  • آمفوتونیکرها افراد افراط گرا و تفریطی ۱ و ۲

اثرات استرس بر بدن یکی از بازخوردهای ما در شرایط استرس زا میباشد که میتوانید با مطالعه و آشنایی با آنها از بروز مجددشان جلوگیری کنید.

استرس بدون شک سم کشنده ای است که بر تمامی جنبه های زندگی تاثیر میگذارد، آشنایی و مدیریت انواع آن یکی از راه های رسیدن به موفقیت در زندگی میباشد.

حتما بخوانید

استرس می تواند نفس کشیدن را سخت تر کند. بیشتر افراد با این وضعیت مشکلی ندارند اما دریافت اکسیژن مورد نیاز در جهت راحتتر نفس کشیدن برای افرادی که به آسم یا یک بیماری ریوی مانند آمفیزم دچار هستند دشوار است.

اثرات استرس بر بدن

برخی مطالعات در مورد اثرات استرس بر بدن نشان می دهند استرس حاد_مانند استرس ناشی از مرگ عزیزان _ می تواند به حملات آسم که در آن مسیر هوایِ بین بینی و شش ها انسداد می یابد شدت ببخشد به علاوه استرس می تواند باعث تنفس سریع یا هایپرونتیلیشن شود که ممکن است در هنگام بروز حملات پانیک در افرادی که مستعد آن هستند رخ دهد.

قلب و رگ های خونی دو عنصر از دستگاه قلبی عروقی را شامل می شوند که همراه با یکدیگر در جهت فراهم نمودن تغذیه و اکسیژن اندام های بدن کار می کنند.

فعالیت این دو عنصر به واکنش بدن نسبت به استرس نیز تاثیر می گذارد.

استرس حاد_استرسی که زود گذر یا کوتاه مدت است مانند استرس ناشی از جلسات کاری، گیر کردن در ترافیک یا ترمز گرفتن ناگهانی برای پیشگیری از وقوع تصادف_منجر به افزایش ضربان قلب و انقباض شدید عضلات قلب می شود در عین حال هورمون های استرس _ آدرنالین، نور اپینفرین و کورتیزول _ به عنوان پیام رسان هایی برای این اثرات عمل می کنند.

هنگامی که رگ های خونی خون را به طرف ماهیچه های بزرگ و قلب هدایت می کنند، میزان خونی که به این قسمت های بدن پمپاژ می شود افزایش یافته و فشار خون بالا می رود.

این عمل واکنش جنگ یا گریز نیز نام دارد.هنگامی که فرد استرس حاد را پشت سر می گذارد بدن به وضعیت نرمال خود برمی گردد.

استرس مزمن یا استرس پایدار که در طولانی مدت تجربه می شود با مشکلات دراز مدتی که برای قلب و رگ های خونی پیش می آید در ارتباط است

افزایش مداوم ضربان قلب، هورمون های استرس و فشار خون عوارضی را در بدن به جای می گذارند که از آن با عنوان اثرات استرس بر بدن یاد میشود.

استرس پایدار و طولانی مدت می تواند خطر ابتلا به فشار خون بالا، حملات قلبی یا سکته را افزایش دهد.

تکرار شدن استرس حاد و دوام استرس مزمن با التهاب سیستم گردش خون به ویژه در سرخرگ های کرونری نیز می تواند در ارتباط باشد و این گونه است که گفته می شود استرس در بروز حمله قلبی نقش دارد به علاوه این امر نشان می دهد که چگونه واکنش فرد به استرس می تواند بر میزان کلسترول اثر بگذارد.

خطر ابتلا به بیماری قلبی در زنان بسته به این که در دوران قبل یا بعد از یائسگی به سر می برند متفاوت است.

میزان استروژن در زنانی که در دوران قبل از یائسگی به سر می برند برای کمک به واکنش بهتر رگ های خونی در طول استرس مناسب است بدین طریق بدن بهتر می تواند استرس را کنترل کند همچنین خطر ابتلا به بیماری قلبی کاهش می یابد.

زنانی که در دوران بعد از یائسگی به سر می برند به دلیل عدم استروژن از این میزان حفاظت برخوردار نیستند در نتیجه استرس می تواند باعث مبتلا شدن به بیماری قلبی شود.

غدد فوق کلیه (نزدیک به کلیه ها)

سیگنال های استرس که از هیپوتالاموس فرستاده می شوند باعث می شوند که لایه فوقانی غدد فوق کلیه کورتیزول و لایه درونی آن ها اپی نفرین تولید کند.

این امر فرآیندی را شروع می کند که به بدن انرژی لازم را برای خارج شدن از وضعیت استرس زا می دهد.

اثرات استرس بر بدن به خصوص کبد

هنگامی که کورتیزول و اپی نفرین ترشح می شوند، کبد گلوکوز بیشتری تولید می کند یعنی میزان قند خونی که برای واکنش جنگ یا گریز در مواقع اضطراری مورد نیاز است.

در بیشتر افراد اگر از تمامی انرژی اضافه استفاده نشود بدن می تواند قند خون را مجددا جذب کند حتی اگر فرد استرس را بارها و بارها تجربه کند

اما در برخی افراد بخصوص افرادی که مستعد ابتلا به دیابت نوع دو هستند این میزان اضافی قند می تواند به معنای دیابت باشد.

چه کسانی مستعد ابتلا به دیابت هستند؟ افراد چاق و برخی نژادهای خاص مانند بومیان آمریکا بیشتر به دیابت مبتلا می شوند.

بررسی ها نشان می دهند که اگر نحوه کنترل استرس را یاد بگیرید می توانید میزان قند خون خود را نیز گاها همانند اثری که داروهای قند خون دارند کنترل کنید.

دستگاه گوارش

در ادامه به بررسی اثرات استرس بر بدن و به خصوص دستگاه گوارش میپردازیم.

مری

هنگامی که استرس دارید ممکن است بیش از حد معمول یا کمتر از حد معمول غذا بخورید.

اگر از میزان غذای بیشتر و متنوع تری استفاده کنید یا مصرف الکل و تنباکو را افزایش دهید ممکن است سوزش سر دل یا رفلاکس اسید را تجربه کنید. استرس یا خستگی می تواند شدت سوزش سر دل را افزایش دهد.

معده

هنگامی که استرس دارید مغز شما نسبت به حساسیت های معده هوشیارتر می شود

در چنین حالتی معده با شرایطی مانند عصبی شدن، حالت تهوع یا درد واکنش نشان می دهد و در صورتی که شدت استرس بسیار زیاد باشد استفراغ نیز ممکن است اتفاق بیفتد و اگر استرس مزمن شود ممکن است به زخم معده یا درد شدید معده حتی بدون این که در معده زخم ایجاد شده باشد دچار شوید.

تاثیر استرس بر روده

استرس بر عمل هاضمه و جذب غذا توسط روده نیز اثر می گذارد. استرس در سرعت حرکات غذا در بدن نیز نقش دارد. ممکن است بسته به شرایطی که دارید اسهال یا یبوست را تجربه کنید.

سیستم عصبی از چندین بخش برخوردار است: بخش مرکزی مغز و نخاع و بخش جانبی دستگاه عصبی خودکار و دستگاه عصبی پیکری را شامل می شوند.

دستگاه عصبی خودکار (ANS) نقش مستقیمی را در واکنش های فیزیکی بدن به استرس ایفا می کند و به دستگاه عصبی سمپاتیک (SNS) و پاراسمپاتیک تقسیم بندی می شود.

هنگامی که بدن با استرس مواجه می شود SNS باعث بروز واکنش جنگ یا گریز می شود. بدن تمام منابع انرژی خود را در جهت سرکوب وضعیت خطرناکی که در آن قرار دارد صرف می کند.

SNS به غدد فوق کلیه علامت هایی را در جهت ترشح هورمون های آدرنالین و کورتیزول می فرستد.

این هورمون ها باعث می شوند که قلب سریع تر بتپد و میزان تنفس افزایش پیدا کند، رگ های خونی موجود در دست و پا منبسط شوند، فرآیند هاضمه دستخوش تغییر شود و میزان گلوکوز (انرژی قند) در جریان خون برای مواجه شدن با شرایط اضطراری افزایش یابد.

اثرات استرس بر بدن و دستگاه تولید مثل مرد

دستگاه تولید مثل مرد تحت تاثیر دستگاه عصبی قرار می گیرد.بخش پاراسمپاتیک دستگاه عصبی باعث آرام شدن بدن در حالی که بخش سمپاتیک باعث تحریک و افزایش هیجان بدن می شود.

حتما بخوانید

در مردان، دستگاه عصبی خودکار که واکنش جنگ یا گریز نیز نام دارد تستوسترون تولید کرده و دستگاه عصبی سمپاتیک را که باعث افزایش هیجان بدن می شود فعال می کند.

استرس باعث می شود که بدن هورمون کورتیزول رها کند که توسط غدد فوق کلیه تولید می شود.

کورتیزول برای تنظیم فشار خون و عملکرد نرمال دستگاه های بدن مانند دستگاه قلبی عروقی، دستگاه گردش خون و دستگاه تولید مثل مرد اهمیت دارد.

میزان بیش از حد کورتیزول بر عملکرد زیست شیمی نرمال دستگاه تولید مثل مرد اثر می گذارد.

استرس مزمن یعنی استرسی که در طولانی مدت ادامه دارد بر تولید تستوسترون، اسپرم و بلوغ اثر گذاشته و حتی می تواند باعث اختلال نعوظ یا ناتوانی جنسی شود

هنگامی که استرس بر سیستم ایمنی بدن تاثیر می گذارد بدن مستعد ابتلا به عفونت می شود.در مردان عفونت در بیضه، غده پروستات و مجاری ادرار بر عملکرد نرمال دستگاه تولید مثل مرد تاثیر می گذارد.

دستگاه تولید مثل زن

در این بخش به بررسی اثرات استرس بر بدن و دستگاه تولید مثل خانمها میپردازیم.

قاعدگی

استرس به روش های مختلفی بر قاعدگی دختران و زنان تاثیر می گذارد.

برای مثال میزان بالای استرس با فقدان یا غیر عادی بودن چرخه قاعدگی در ارتباط است و می تواند باعث درد بیشتر در دوران قاعدگی و افزایش مدت زمان چرخه قاعدگی شود.

سندروم پیش از قاعدگی (PMS)

استرس می تواند علائم سندروم پیش از قاعدگی را تشدید کند و باعث شود نتوانید خود را با این شرایط وفق دهید در نتیجه خود علائم سندروم پیش از قاعدگی می توانند استرس زا باشند.

از جمله این علائم می توان به گرفتگی عضلات، باقی ماندن آب در بدن، نفخ، عصبی شدن و تغییرات خلق و خوی اشاره کرد.

یائسگی

هنگامی که زنان یائسه می شوند میزان هورمون ها به سرعت بالا و پایین می روند.این تغییرات با عصبانیت، کج خلقی و احساس اندوه در ارتباط هستند بنابراین یائسگی می تواند خود یک عامل استرس زا باشد.

وفق دادن خود با برخی تغییرات فیزیکی مربوط به یائسگی بخصوص گر گرفتگی می تواند سخت باشد به علاوه مشکلات عاطفی می توانند علائم فیزیکی را تشدید کنند برای مثال زنانی که بیشتر عصبی می شوند به تعداد دفعات بیشتر و با شدت بیشتری دچار گر گرفتگی می شوند.

میل جنسی

زنان در زندگی نیازهای مختلفی دارند مانند نیازهای شخصی، نیاز به خانواده، نیاز به کار، نیاز مالی و….استرس، حواس پرتی، خستگی و سایر عوامل می توانند باعث سرکوب میل جنسی در زنان شوند.

آشنایی با انواع اثرات استرس بر بدن که باید بدانید
امتیازدهی
عضویت در خبرنامه ویکی روان

عضویت در خبرنامه ویکی روان

همراه با بیش از 9 هزار مشترک دیگر برای دریافت بهترین و جدیدترین مطالب روانشناسی و دیگر موضوعات عضو خبرنامه سایت ویکی روان شوید

با موفقیت مشترک شدید!

درباره زهره مسلمیان

کارشناس خانواده ،مشاور، عضو تیم تحریره روانشناسان ویکی روان

این و هم چک کنید

ایجاد تنوع در روابط زناشویی

راه های ایجاد تنوع در روابط زناشویی

اگر می خواهید با استفاده از راه کارهای جدید تنوع در روابط زناشویی داشته باشید …

راه اندازی کسب و کار با سرمایه کم

راه اندازی کسب و کار با سرمایه کم

در این مقاله آموزشی تعاملی کسب و کار بنا داریم تا شما را با راه اندازی …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب رایگان بگیرید

برای دریافت جدیدترین و کاربردی ترین مطالب ویکی روان حتما در خبرنامه عضو شوید

با موفقیت مشترک خبرنامه شدید. ممنون