خانه / روانشناسی / تاریخچه طرح واره
طرح واره

تاریخچه طرح واره

با سایت روانشناسی ویکی روان همراه باشید.

واژه ی طرح واره در روان شناسی و به طور گسترده تر در حوزه ی شناختی، تاریخچه ای غنی و برجسته دارد.

در حوزه ی رشد شناختی، طرح واره را به صورت قالبی در نظر می گیرند که بر اساس واقعیت یا تجربه شکل می گیرد تا به افراد کمک کند تجارب خود را تبیین کنند. علاوه بر این، ادراک از طریق طرح واره، واسطه مندی می شود و پاسخهای افراد نیز توسط طرح واره جهت پیدا می کنند.

طرح واره بازنمایی انتزاعی خصوصیات متمایزکننده ی یک واقعه است. به عبارت دیگر، طرحی کلی از عناصر برجسته ی یک واقعه را طرح واره می گویند. در روانشناسی احتمالا این واژه بیشتر با کارهای پیاژه تداعی می شود، چرا که او در مراحل مختلف رشد شناختی به تفصیل در خصوص طرح واره ها بحث کرده است.

در حوزه ی رشد شناختی، طرح واره به عنوان نقشه ی انتزاعی شناختی در نظر گرفته می شود که راهنمای تفسیر اطلاعات و حل مساله است.

بنابراین ما به یک طرح واره‌ی زبانی برای فهم یک جمله و به یک طرح واره‌ی فرهنگی برای تفسیر یک افسانه نیاز داریم.

از روان شناسی شناختی که بگذریم، در حوزه ی شناخت درمانی، بک در اولین نوشته هایش به مفهوم طرح واره اشاره کرد. با این حال در بافتار روان شناسی و روان درمانی، طرح واره به عنوان هر اصل سازمان بخش کلی در نظر گرفته می شود که برای درک تجارب زندگی فرد ضروری است. یکی از مفاهیم جدی و بنیادی حوزه ی روان درمانی، این است که بسیاری از طرح واره‌ها در اوایل زندگی شکل می گیرند، به حرکت خود ادامه می دهند و خودشان را به تجارب بعدی زندگی تحمیل می کنند، حتی اگر هیچ گونه کاربرد دیگری نداشته باشند. این مساله همان چیزی است که گاهی اوقات به عنوان نیاز به هماهنگی شناختی از آن یاد می شود، یعنی حفظ دیدگاهی باثبات درباره ی خود یا دیگران، حتی اگر این دیدگاه نادرست یا تحریف شده باشد. با این تعریف کلی، طرح واره می تواند مثبت یا منفی، سازگار یا ناسازگار باشد و هم چنین می تواند در اوایل زندگی یا در سیر بعدی زندگی شکل بگیرد.
 

طرح واره 

تعریف یانگ از طرح واره

یانگ معتقد است برخی از این طرح واره‌ها به ویژه آنها که عمدتا در نتیجه ی تجارب ناگوار دوران کودکی شکل می گیرند، ممکن است هسته ی اصلی اختلالات شخصیت، مشکلات منش شناختی خفیف تر و بسیاری از اختلالات مزمن قرار بگیرند. یانگ برای بررسی دقیق تر این ایده، مجموعه ای از طرح واره‍‌ها را مشخص کرده است که به انها طرح واره‌های ناسازگار اولیه می گوید.

پس از بازنگری در تعریف اولیه ای که از طرح واره ارائه کردیم به این نتیجه می رسیم که طرح واره‌های ناسازگار اولیه خصوصیات زیر را دارند:

۱- الگوها و درون مایه های عمیق و فراگیری هستند

۲- از خاطرات، هیجان ها، شناختواره ها و احساسات بدنی تشکیل شده اند

۳- در دوران کودکی یا نوجوانی شکل گرفته اند

۴- در سیر زندگی تداوم دارند

۵- درباره ی خود و رابطه با دیگران هستند

۶- به شدت نا کارآمدند

خلاصه اینکه طرح واره‌های ناسازگار اولیه، الگوهای هیجانی و شناختی خود آسیب رسانی هستند که در ابتدای رشد و تحول در ذهن شکل گرفته اند و در سیر زندگی تکرار می شوند. توجه کنید که طبق این توصیف، رفتار یک فرد، بخشی از طرح واره محسوب نمی شود، چون یانگ معتقد است که رفتارهای ناسازگار در پاسخ به طرح واره به وجود می آیند. بنابراین رفتارها از طرح واره نشات می گیرند، ولی بخشی از طرح واره‌ها محسوب نمی شوند.

منبع : کتاب طرح واره‌ی درمانی / جلد۱ / جفری یانگ / ترجمه حسن حمیدپور / نشر ارجمند.

درباره ویکی روان

وب سایت روانشناسی ویکی روان محیطی صمیمی و مطمئن برای کسب دانش مرتبط با زندگی فردی و اجتماعی بر اساس روانشناسی میباشد. میتوانید سوالات و مشکلات شخصی خود را با ما در میان بزارید تا روانشناسان ویکی روان در کمترین زمان پاسخ گوی شما باشند

این و هم چک کنید

معنی-دخول-چیست

دخول چیست با عکس (تمام مراحل دخول بدون سانسور)

عمل دخول چیست و مراحل دخول کدامند؟ به طور معمول در جواب این سوال که در …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *